Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

Maximum Bilgi

 

TÜRK HUKUKU MEDENİSİ

4. KİTAP

AYNİ HAKLAR

 

 

                                                                                
BİRİNCİ KISIM                                       
Mülkiyet                                          
                                                                                
ON SEKİZİNCİ BAP                                      
Umumi Hükümler                                       
                                                                                
    (A)  MÜLKİYET HAKKININ UNSURLARI:                                           

    Madde 618 - Bir şeye malik olan kimse, o şeyde kanun dairesinde dilediği    
gibi tasarruf etmek hakkını haizdir; haksız olarak o şeye vaziyed eden herhangi 
bir kimseye karşı istihkak davası ikame ve her nevi müdahaleyi menedebilir.     
                                                                                
    (B)  MÜLKİYET HAKKININ ŞÜMULÜ:                                              
    I. Mütemmim cüzler:                                                         

    Madde 619 - Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütün mütemmim cüzlerine de  
malik olur. Mahalli örfe göre bir şeyin esaslı bir unsurunu teşkil eden o şey   
telef veya tahrip yahut tağyir edilmedikçe ondan ayrılması kabil olmıyan cüzler 
o şeyin mütemmim cüzleridir.                                                    

    II.  Tabii semereler:                                                       
                                                                                

    Madde 620 - Bir şeye malik olan kimse,o şeyin tabii semerelerine de malik-  
tir. Bir şeyin muayyen zamanlarda hasıl ettiği ve örfün o şeyden sureti         
tahsisine göre istihsalini tecviz eylediği mahsuller, o şeyin tabii semereleri- 
dir.Tabii semereler, ayrılıncaya kadar asıl şeyin mütemmim cüzleridir.          
                                                                                
    III.  Teferruat :                                                           
                                                                                
    1 - Tarif:                                                                  

    Madde 621 - Bir şeye ait yapılacak temliki tasarruflarda o şeyin istisna    
olunmayan teferruatı dahil olur. Mahalli örfe veya malikin sarih arzusuna göre  
bir şeyin işletilmesi veya muhafazası veya ondan istifade olunması için daimi   
bir tarzda tahsis olunan ve kullanmakta o şeye tabi kılınan veya takılan veya   
onunla birleştirilen menkul eşya asıl seyin teferruatıdır. Asıl şeyden muvakkat 
bir zaman için ayrılmakla teferruattan olmak sıfatı zail olmaz.                 
                                                                                
    2 - Müstesnası:                                                             

    Madde 622 - Asıl şeye zilyet bulunan kimsenin kullanmasına muvakkaten.      
tahsis edilen veya ancak o kimsenin istihlak etmesi için muhassas veya asıl     
şeyin hususi mahiyetine yabancı olan yahut o şey ile muhafaza için veya beyi    
veya icar edilmek maksadiyle birleştirilen menkul eşya teferruat sıfatını       
alamaz.                                                                         
                                                                                
    (C)  BİRDEN ZİYADE KİMSELERİN BİR ŞEY ÜZERİNDE MÜLKİYETİ :                  
                                                                                
    I. Müşterek mülkiyet :                                                      
    1 - Hissedarlar arasındaki münasebetler:                                    

    Madde 623 - Birden ziyade kimseler şayian bir şeye malik olur ve hisseleri  
bilfiil taksim edilmemiş bulunursa onlar, o şeyin hissedarıdırlar.              
    Hissedarların şayi hisseleri birbirine müsavi olmak asıldır.                
    Hissedarlardan her biri kendi hissesi hakkında malik hak ve mükellefiyet-   
lerini haiz olup hissesini temlik veya terhin edebilir.Alacaklıları da bu his-  
seyi haczettirebilirler.                                                        
                                                                                
    2 - İdari tasarruflar :                                                     

    Madde 624 - Hilafına mukavale olmadıkça, hissedarlar müşterek mülklerini    
biliştirak idare ederler.                                                       
    Ekseriyet hilafına karar vermedikçe hissedarlardan her biri, ufak tefek     
tamirat ile ziraat işleri gibi alelade idari tasarrufları icraya ehildir.       
    Ziraat usulünün değiştirilmesi, büyük tamirat icrası gibi daha ziyade       
mühim olan idari tasarruflar, müşterek mülkün yarısından fazlasına malik olan ve
adet itibariyle de ekseriyeti teşkil eden hissedarların reyleri içtima etmedikçe
yapılamaz.                                                                      
                                                                                
    3 - Temliki tasarruflar :                                                   

    Madde 625 - Hissedarlardan her biri, müşterek menfaatler için diğer hisedar-
ları temsil edebilir ve diğer hissedarların hakları ile kabili tevfik oldukça   
müşterek şeyden istifade eder ve onu kullanır.                                  
    Müşterek mülkü temlik etmek, onun üzerinde aynı bir hak tesis eylemek ve    
onun intifa tarzını değiştirmek için bu bapta bilittifak başka bir kaide kabul  
edilmediği takdirde bütün hissedarların muvafakati şarttır.                     
                                                                                
    4 - Masraflara ve mükellefiyetlere iştirak :                                

    Madde 626 - Müşterek mülkiyete terettüp eden veya müşterek mülkiyeti        
takyit eyliyen idari masraflar, vergiler ve sair mükellefiyetler hilafına hüküm 
yoksa hisseleri nispetinde bütün hissedarlara ait olur.                         
                                                                                
                                                                                
    Hissedarlardan biri hissesinden fazla tediyeyatta bulunursa bu fazla ile    
hisseleri nispetinde diğer hissedarlara rücu eder.                              
                                                                                
    Hissedarlıktan çıkarılma                                                    

    Madde 626/a - (Ek : 14/11/1990 - 3678/14 md.)                               
    Kendi tutum ve davranışları veya malın kullanılmasını bıraktığı ya da       
fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin tutum ve davranışları ile diğer hisse-    
darların tümüne veya bir kısmına karşı olan yükümlülüklerini ağır surette ihlal 
eden hissedar, bu yüzden onlar için müşterek mülkiyet ilişkisinin devamını      
çekilmez hale getirmişse mahkeme kararıyla hissedarlıktan çıkarılabilir.        
    Davanın açılması, aksine bir anlaşma yoksa, hissedarların hem hisse hem de  
sayı bakımından çoğunlukla karar vermelerine bağlıdır.                          
    Hakim, çıkarma talebini haklı gördüğü takdirde,çıkarılacak hissedarın       
hissesini karşılayacak kısmı maldan ayırmak mümkün ise bu ayırmayı yaparak      
ayrılan parçanın müşterek mülkiyetten çıkarılana tahsisine karar verir.         
    Aynen ayırımı mümkün bulunmayan maldaki hissenin dava tarihindeki değeri    
ile kendilerine devrini isteyen hissedar veya hissedarlar bunu hissedarlıktan   
çıkarma talebi ile birlikte istemek zorundadırlar. Hakim, hükmünden önce        
re'sen tayin edeceği münasip bir mehil içinde hisse değerinin tediye veya       
tevdiine karar verir. Davanın kabulü halinde hissenin talep eden adına          
tesciline hükmolunur.                                                           
    Hisseyi karşılayacak kısmın maldan aynen ayrılması mümkün olmaz ve bu       
hisseye talip olan hissedar bulunmazsa hakim, davalıya hissesini temlik etmesi  
için bir süre tayin eder ve bu süre içinde temlik edilmeyen hissenin açık       
artırma ile satışına karar verir. Satış kararı cebri icra yoluyla paraya        
çevirmeye dair hükümler uyarınca yerine getirilir.                              
    Diğer hak sahiplerinin çıkarılması                                          
                                                                                

    Madde 626/b - (Ek:14/11/1990 - 3678/15 md.)                                 
    Bir hissedarın çıkarılmasına dair hükümler, kıyas yoluyla intifa veya       
diğer bir ayni hak veya tapuya şerh edilmiş kira gibi şahsi hak sahibine de     
uygulanır. Şu kadar ki, devri caiz olmayan hakkın uygun bir tazminat karşılı-   
ğında sona ermesine karar verilir.                                              
    5 - Müşterek mülkiyetin nihayeti:                                           
    a)  Taksim davası:                                                          
                                                                                

    Madde 627 - Hukuki bir tasarruf mucibince yahut müşterek mülkün devamlı bir 
maksada tahsis edilmiş olması hasebiyle şuyuu idame mükellefiyeti olmadıkça     
hissedarlardan her biri, taksim istiyebilir. Taksim hakkı, hukuki bir tasarruf_ 
la on seneden fazla bir müddet için bertaraf edilemez. Taksim, münasip olmıyan  
bir zamanda yaptırılamaz.                                                       
    b) Taksimin nasıl yapılacağı :                                              
                                                                                

    Madde 628 - Müşterek mülkiyet; aynen taksim ile nihayet bulacağı gibi       
bedeli hissedarlar arasında tevzi olunmak üzere pazarlık veya müzayede suretiy- 
le beyi ile ve hissedarlardan biri veya bir kaçı tarafından diğerlerine ait     
hisselerin iktisabiyle de nihayet bulur.                                        
    Hissederlar taksimin nasıl yapılacağında ittifak edemedikleri takdirde      
müşterek mülkün kıymetine ehemmiyetli bir noksan arız olmaksızın taksimi kabil  
ise, hakim aynen taksimi ve kabil değil ise hissedarlar beyninde veya umum      
arasında müzayede ile satılmasını emreder.                                      
    Aynen taksiminde hisselerin teadülü temin edilemezse ivaz ilavesiyle tadil  
olunur.                                                                         
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    II. İştirak halinde mülkiyet:                                               
    1. Sebepleri:                                                               

    Madde 629 - Kanun mucibince veya bir mukavele ile iştirak teşkil eden kim-  
seler bir şeye malik olursa her birinin hakkı o şeyin tamamına sari olur.       
                                                                                
    2 - Hükümleri:                                                              

    Madde 630 - Şeriklerin hak ve vazifeleri iştiraki tevlit eden kanun veya    
mukavele hükümleri ile muayendir.                                               
    Hilafına bir hüküm olmadığı halde şeriklerin hakları ve hususiyle malik     
oldukları şeyde tasarruf salahiyetleri ancak ittifak ile verecekleri karar      
mucibince kullanılabilir.İştirak devam ettiği müddetçe taksim ve şayi cüzde     
tasarruf caiz değildir.                                                         
                                                                                
    3 - İştirak halindeki mülkiyetin nihayeti:                                  

    Madde 631 - İştirak halinde mülkiyet, o mülkün temliki veya iştirakin       
zevaliyle nihayet bulur. Bu suretle taksim, hilafına hüküm bulunmadıkça müşte-  
rek mülkiyet hükümlerine göre yapılır.                                          
                                                                                
ON DOKUZUNCU BAP                                      
Gayri menkul mülkiyeti                                   
                                                                                
                            BİRİNCİ FASIL                                       
          Gayrimenkul mülkiyetinin mevzuu, iktisabı, izaası                     
                                                                                
    (A)  GAYRİMENKUL MÜLKİYETİNİN MEVZUU:                                       

    Madde 632 - Gayrimenkul mülkiyetinin mevzuu, yerinde sabit olan şeylerdir.  
Bu kanuna göre aşağıdaki şeyler gayri menkuldür:                                
    1  - Arazi,                                                                 
    2  - Tapu sicilinde müstakil ve daimi olmak üzere ayrıca kaydedilen haklar, 
    3  - Madenler.                                                              
                                                                                
    (B) GAYRİMENKUL MÜLKİYETİNİN İKTİSABI:                                      
                                                                                
    I. Tescil:                                                                  

    Madde 633 - Gayrimenkul mülkiyetini iktisap için tapu siciline kayıt,       
şarttır. Bununla beraber işgal, miras, istimlak, cebri icra tarikleriyle veya   
mahkeme ilamı ile bir gayrimenkulü iktisabeden kimse tescilden evvel dahi ona   
malik olur.                                                                     
    Fakat tescil merasimi ikmal edilmedikçe temliki tasarrufta bulunamaz.       
                                                                                
    II. İktisap tarikleri :                                                     
    1 - Mülkiyeti nakleden akitler:                                             

    Madde 634  - Mülkiyeti nakleden akitler resmi şekilde yapılmadıkça mute_    
ber olmazlar. Ölüme bağlı tasarruflarla evlenme mukaveleleri kendilerine mahsus 
şekillere tabidir.                                                              
                                                                                
    2 - İşgal:                                                                  

    Madde 635- Tapu siciline göre sahipsiz bir şey haline geldiği anlaşılmıyan  
müseccel bir gayrimenkul, işgal  tarikiyle iktisap olunamaz.                    
    Müseccel olmıyan bir arzın işgali sahipsiz şeylere dair olan hükümlere      
tabidir.                                                                        
                                                                                
    3 - Yeni arazi teşekkülü:                                                   

    Madde 636 - Sahipsiz yerlerde birikmek, dolmak ve kaymak veya umuma ait su- 
ların mecra veya seviyeleri değişmek gibi bir suretle teşekkül edip kendisinden 
istifade mümkün olan arazi Devletin mülkü olur.                                 

    Bu suretle kendisine ait bir gayrimenkulden ayrılan parçaların vücudunu     
ispat eden kimse onları istirdat edebilir.                                      
    4 - Arazinin kayması:                                                       

    Madde 637- Arazinin yerinden kayması hududun tadilini icabetmez. Bu suretle 
bir gayrimenkul üzerine geçmiş olan toprak ve saire hakkında enkaza ve ihtilata 
dair olan hükümler tatbik olunur.                                               
                                                                                
    5 - Müruru zaman:                                                           
    a)  Adi müruru zaman:                                                       

    Madde 638 - Muhik bir sebep yok iken  tapu sicillinde uhdesine malik sıfatı 
ile mukayyet bulunan bir gayrimenkulü fasılasız ve nizasız on sene müddetle ve  
hüsnü niyetle yedinde bulunduran kimsenin o gayrimenkulün üzerindeki hakkına    
itiraz olunamaz.                                                                
    b)  Fevkalade müruruzaman:                                                  

    Madde 639 - (Değişik:9/3/1954 - 6333/1 md.) Tapu sicilinde mukayyet olmıyan 
bir gayrimenkulü nizasız ve fasılasız 20 sene müddetle ve malik sıfatiyle yedin-
de bulundurmuş olan kimse o gayrimenkulün kendi mülkü olmak üzere tescili tale- 
binde bulunabilir.                                                              
    Tapu sicilinde maliki kim olduğu anlaşılamıyan veya 20 sene evvel vefat et- 
miş yahut gaipliğine hüküm verilmiş bir kimsenin uhdesinde mukayyet olan bir    
gayrimenkulü aynı şerait altında yedinde bulunduran kimse dahi o gayrimenkulün, 
mülkü olmak üzere tescilini talep edebilir.                                     
    Tescil davası Hazine ve ilgili amme hükmi şahsiyeti aleyhine açılır ve mah- 
kemece gazete ile ve ayrıca mahallinde münasip vasıtalarla en az 3 defa ilan    
olunur.                                                                         
                                                                                

    Son ilandan itibaren 3 ay içinde bir itiraz davası açılmaz veya açılıp da   
reddedilir ve iddia sabit olursa tescile karar verilir; karara gayrimenkulün ha-
ritası veya ebatlı krokisi eklenir.                                             
    Hususi kanun hükümleri mahfuzdur.                                           
                                                                                
    c)  Müddetler :                                                             
                                                                                
    Müddetin hesabı, inkıtaı - tatili :                                         

    Madde 640 - Yukarki maddelerde beyan olunan iktisabı müruru zaman müddetinin
gerek hesabında gerek inkıta ve tatilinde, ancak müruru zamanında cari olan hü- 
kümler tatbik olunur.                                                           
                                                                                
    6 - Sahipsiz şeyler ve umuma ait mallar :                                   

    Madde 641 - Sahipsiz şeyler ile menfaati umuma ait olan mallar Devletin hü- 
küm ve tasarrufu altındadır. Hilafı sabit olmadıkça menfaatı umuma ait sular ile
ziraate elverişli olmıyan yerler, kayalar, tepeler, dağlar ve onlardan çıkan    
kaynaklar kimsenin mülkü değildir. Sahipsiz şeylerin ihraz ve işgali, yollar ve 
meydanlar, akar sular ile yatakları gibi menfaati umuma ait malların işletilmesi
ve kullanılması hakkında ahkamı mahsusa vazolunur.                              
                                                                                
    III.  Tescili talep hakkı :                                                 

    Madde 642 - Bir şeye temellük etmek hakkını hibe gibi bir sebeple iktisap   
etmiş olan kimse tescil muamelesinin icrasını malikinden talep edebilir.İmtina  
halinde mülkiyetin kendisine aidiyetine karar verilmesini hakimden istiyebilir. 
    İhraz ve işgal, intikal, istimlak cebri icra ve mahkeme ilamiyle bir gayri- 
menkulün mülkiyetini iktisap eden kimse; doğrudan doğruya tescil muamelesini    
yaptırabilir.                                                                   
    Karı koca malları hakkındaki usul icabı olarak vuku bulan mülkiyet tebeddül-
leri sicilli mahsusuna kayıt ve ilan edilmesini müteakip resen tapu siciline de 
kaydolunur.                                                                     
                                                                                
    (C) GAYRİMENKUL MÜLKİYETİN İZAASI :                                         
                                                                                

    Madde 643 - Gayrimenkulün mülkiyeti, sicil kaydının terkini veya gayrimenku-
lün tamamiyle ziyaı halinde zail olur. Menfaati amme için yapılan istimlak ha-  
linde mülkiyetin ne vakit zail olacağı kanunu mahsusla muayyendir.              
                                                                                
                             İKİNCİ FASIL                                       
                 Gayri menkul mülkiyetin hükümleri                              
                                                                                
    (A) GAYRİMENKUL MÜLKİYETİN ŞÜMULÜ :                                         
                                                                                
    I. Umumiyetle :                                                             

    Madde 644 - Bir arza malik olmak, onu kullanmakta faydalı olacak derecede   
altına ve üstüne malik olmağı tazammun eder.                                    
    Kanuni takyitler müstesna olmak üzere bu mülkiyet, yapılan ve dikilen şeyle-
ri ve kaynakları dahi şamil olur.                                               
                                                                                
    II. Sınır :                                                                 
                                                                                
    1 - Gayrimenkulün tahdidi :                                                 

    Madde 645 - Gayrimenkulün sınırı plan ve arz üzerine konulan işaretler ile  
tayin olunur.                                                                   
    Plandaki sınır ile arz üzerindeki sınır birbirini tutmazsa asıl olan planda-
ki sınırdır.                                                                    

    2 - Tahdit borcu :                                                          

    Madde 646 - Sınırı belli olmıyan araziye malik olan kimse komşusunun talebi 
Üzerine gerek planın tashihi gerek arz üzerine işaretler konulması suretiyle    
sınırın tayini için diğerine yardım etmeğe mecburdur.                           
                                                                                
    3 - Tahdit eden şeylerin hükmü :                                            
                                                                                

    Madde 647 - Duvar, çit, parmaklık gibi iki gayrimenkulü birbirinden ayıran  
şeylerin mülkiyetinde asıl olan; her iki komşu arasında müşterek olmaktır.      
    III. Arsa üzerine inşaat :                                                  
    1 - Arsa ve levazım :                                                       
    a) Mülkiyet :                                                               
                                                                                

    Madde 648 - Bir kimse başkasının inşaat levazımiyle kendi arsası üzerine ya-
hut kendi levazımiyle başkasının arsası üzerine bina yapmış olsa bu levazım, ar-
sanın mütemmim cüzü olur. Şu kadar ki levazım, malikin rızası olmaksızın alınıp 
kullanılmış ise kal'i fahiş bir zararı müeddi olmadıkça maliki onu kali ile is- 
tirdadını talebedebilir ve masarifi arsa sahibine ait olur. Eğer bina arsa sahi-
binin rızası olmaksızın levazım sahibi tarafından yapılmış ise kal'i fahiş  bir 
zararı müeddi olmadıkça arsa sahibi kal'ini istiyebilir ve masarifi levazım sa- 
hibine ait olur.                                                                
    b) Tazminat :                                                               
                                                                                

    Madde 649 - Ebniye kalolunmadığı takdirde arsa sahibi inşaat levazımına mu- 
kabil muhik bir tazminat vermeğe mecburdur. Arsa sahibi inşaatı suiniyetle yap- 
mış ise diğer tarafın bütün zararını tazmin ile mahküm edilebilir.              
    Eğer bina levazım sahibi tarafından suiniyetle yapılmış ise arsa sahibinin  
levazım için vereceği tazminat levazımın en az kıymetini geçmiyebilir.          
    c) Bina sahibinin arsayı temellük edebilmesi :                              
                                                                                

    Madde 650 - Binanın kıymeti açıkça arsanın kıymetinden ziyade ise hüsnüni-  
yetle hareket eden levazım sahibi muhik bir tazminat mukabilinde mecmuunun mül- 
kiyetinin kendisine verilmesini istiyebilir.                                    
    2 - Başkasının arsasına tecavüz eden inşaat :                               
                                                                                

    Madde 651 - Yanındaki arsaya tecavüz etmiş olan inşaat ve imalat bunları    
yapan kimsenin o arsa üzerinde ayni bir hakkı varsa, bunlar o kimsenin arsasının
mütemmim cüzü olur ve tecavüz eden kısmı irtifak hakkı olmak üzere tapu siciline
kaydedilir. Bundan mutazarrır olan arsa sahibi tecavüze muttali olduğu tarihten 
itibaren on beş gün içinde itiraz etmemiş ise inşaat hüsnüniyetle yapıldığı ve  
icabı hal müsait bulunduğu takdirde inşaatı yapan kimse muhik bir tazminat muka-
bilinde tecavüz ettiği mahal üzerinde kendisine ayni bir hak verilmesini veya o 
mahal mülkiyetinin kendisine aidiyetinin tanınmasını istiyebilir.               
    3 - Üst hakkı:                                                              
                                                                                

    Madde 652 - Bir arsanın altında veya üstünde yapılan yahut onunla devamlı   
bir surette birleştirilen inşaat ve imalat tapu siciline irtifak hakkı diye tes-
cil edilmek üzere başka bir malikin mülkü olabilir.                             
    Bir evin muhtelif katları, üst hakkı teşkiline mevzu olamaz.                
                                                                                
    4 - Mecralar :                                                              

    Madde 653 - Elektrik, gaz, su gibi şeylerin mecraları hangi arz için tesis  
olunmuşlar ise onun haricinde bulunmuş olsa bile hilafına bir hüküm olmadıkça   
onlar hangi sınai teşebbüsün eseri iseler onun teferruatı ve sahibinin mülkü    
nazariy-                                                                        
le bakılır. Bu mecraları tesis hakkı, komşuluk münasebetlerine müteallik hüküm- 
ler icabından olmadığı takdirde irtifak hakkına müsteniden tesis edilmiş olma-  
dıkça başkasının arsasını ayni bir hakla takyit etmiş olmaz. Eğer mecra açıkta  
değilse irtifak hakkı, tapu siciline kaydolunmakla tesis olunur; açıkta ise ir- 
tifak hakkı mecranın yapılmasiyle teessüs etmiş olur.                           
                                                                                
    5 - Menkul inşaat :                                                         

    Madde 654 - Temelli kalmak maksadı olmaksızın başkasının arsası üzerine ya- 
pılan kulübe ve baraka gibi hafif binalar, inşa edenin mülkü olur ve tapu sici- 
line kaydolunmaz.                                                               
                                                                                
    6 - Dikilen şeyler :                                                        

    Madde  655 - Bir kimse başkasının fidanını kendi tarlasına yahut kendi fida-
nını başkasının tarlasına dikerse alakadar olan kimseler başkasının levazımı ile
kendi arsasında veya kendi levazımı ile başkasının arsasına bina yapmak veya    
menkul bir inşaatta bulunmak hallerinde alakadar kimselerin haklarını haiz ve   
borçları ile mükelleftirler. Ağaçlar ve ormanlar üzerinde üst hakkı tesisi mem- 
nudur.                                                                          
                                                                                
    IV. Malikin mesuliyeti :                                                    

    Madde 656 - Bir malikin hakkını tecavüz etmesinden dolayı bir zarara uğrayan
veya uğramak tehlikesinde bulunan kimse eski halin iadesini veya tehlikenin iza-
lesi için lazım gelen tedbirlerin yapılmasını talep edebilir ve uğradığı zarar  
ve ziyanı ayrıca tazmin ettirebilir.                                            
                                                                                
    (B)   GAYRİMENKUL MÜLKİYETİN TAKYİTLERİ :                                   
                                                                                
    I. Umumiyetle :                                                             

    Madde 657 - Mülkiyetin kanuni takyitleri tapu siciline kayde hacet olmaksı- 
zın muteber olur. Bu takyitler; ancak resmi bir senedle ve tapu siciline kayıt  
ile ilga veya tadil olunabilir. Ammenin menfaati için vazolunan takyitler tadil 
ve ilga olunamaz.                                                               
                                                                                
    II. Mülkiyet hakkının takyitleri :                                          
    1 - Şuf'a :                                                                 
    a)  Mukaveleden mütevellit şuf'a :                                          

    Madde 658 - Mukaveleden mütevellit şuf'a hakkı; tapu siciline şerh verildiği
surette bu şerhte tayin olunan müddet zarfında ve sicilde gösterilen şartlar    
dairesinde her hangi bir malike karşı dermiyan olunabilir.                      
    Sicilde şart gösterilmemiş ise gayrimenkulün müddeaaleyhe satışındaki şarta 
itibar olunur. Meşfu satıldıkta bayi keyfiyeti şefia haber vermeğe mecburdur.   
    Şefiin bey'e ıttılaı günÜnden itibaren bir ay ve herhalde sicille şerh ve-  
rildiği tarihten itibaren on sene geçmekle şuf'a hakkı sakıt olur.              
                                                                                
    b) Kanuni şuf'a hakkı :                                                     

    Madde 659 - Bir gayrimenkulün hissedarları onun şayi bir hissesini satın    
alan üçüncü şahsa karşı kanuni şuf'a hakkını haizdir.                           
    2 - İştira, vefa hakları :                                                  

    Madde 660 - Mukaveleden mütevellit iştira ve vefa hakları tapu siciline     
şerh verildiği surette bu şerhte gösterilen müddet içinde gayrimenkulün her han-
gi malikine karşı dermeyan olunabilir.                                          
                                                                                
    Bu haklar her halde şerh tarihinden itibaren on sene geçmekle sakıt olur.   

    III. Komşu hakkı:                                                           
    1 -  Mülki kullanma :                                                       

    Madde 661- Bir kimse mülkünü kullanırken hele sınai işler yaparken komşusuna
zarar verecek her türlü taşkınlıklardan çekinmeğe mecburdur.                    
    Hususiyle mazarat veren ve gayri menkulün mevki ve mahiyetine ve mahalli    
örfe göre komşu arasında hoş görülebilecek dereceyi geçen gürültüler ve sarsın- 
tılar yapmak ve duman ve kurum ve rahatsızlık veren sair toz, boğu, koku çıkart-
mak memnudur.                                                                   
    2 - Hafriyat ve inşaat:                                                     
    a)   Kaidesi:                                                               

    Madde 662 - Bir mülk sahibi, hafriyat ve inşaatta bulunurken komşusunu arsa-
sına zarar vererek veya zarara maruz bırakarak veya üzerlerindeki mebaniyi teh- 
likeye koyarak, izrar edemez.                                                   
    Komşuluk kaidelerine muhalif olarak yapılan inşaatta başkasının arazisine   
tecavüz halindeki hükümler tatbik olunur.                                       
    b) Hafriyat ve inşaatın ebadı:                                              

    Madde 663 - Yapılacak hafriyat ve inşaatın ebadında gayrimenkul sahipleri-  
nin riayete mecbur oldukları hükümler, hususi kanunlar ile muayyendir.          
                                                                                
    3 - Ağaç dal ve köklerinin başkasının mülküne geçmesi:                      
    a) Kaide :                                                                  

    Madde 664 - Bir ağacın dalları ve kökleri komşusunun mülküne geçipte zarar  
verdiği ve komşunun talebi üzerine münasip bir müddet içinde ağaç sahibi bunları
kaldırmadığı takdirde komşunun o dal ve kökleri kesip enkazını zaptetmeğe sala- 
hiyeti vardır.                                                                  
    Ağaç dallarının kendi ebniye ve ekinleri üzerine geçmesine müsamaha eden    
kimsenin işbu dallarda yetişen meyveleri temellüke hakkı vardır.                
    Bu hükümler, komşu ormanlar hakkında cereyan etmez.                         
    b) Dikilecek şeye göre riayeti icap eden hükümler :                         

    Madde 665 - Gayrimenkulün ve dikilecek şeylerin nevilerine göre sahiplerinin
dikmek hususunda riayete mecbur oldukları hükümler, kanunu mahsus ile tayin olu-
nur.                                                                            
    4 - Kendi kendine akan suların cereyanı :                                   

    Madde 666 - Bir gayrimenkulün sahibi, üst taraftaki gayrimenkulde kendi ken-
dine akan suları hususiyle kar, yağmur ve tutulmamış kaynak sularını kendi mül- 
küne kabule mecburdur. Komşuların hiç biri diğerinin zararına bu cereyana mani  
olamaz.                                                                         
    Bir gayrimenkulün aşağısında bulunan diğer gayrimenkule akan ve ona lazım   
olan suyunu yukarıki gayrimenkul sahibi kendisine lazım olan dereceden ziyade   
mülkünde tutamaz.                                                               
                                                                                
    5 - Kurutma :                                                               

    Madde 667 - Bir bataklığın suyu ötedenberi alt taraftaki tarlaya akagelmekte
ise sahibinin onu kurutmak için yapacağı ameliyattan neşet eden suları alt ta-  
raftaki tarla sahibi kabule mecburdur. Aşağıdaki tarlaya bundan bir zarar gele- 
cek ise sahibi tarlasının içinden geçmek üzere su yolları tesisini bataklık sa- 
hibinden isteyebilir. Tesis masrafı bataklık sahibine aittir.                   

    6 - Su yolu  ve gaz ve elektrik borularının geçirilmesi:                    
    a)  Bunlara karşı müsamaha borcu:                                           

    Madde 668 - Gayrimenkul sahipleri yapılacak zarar tamamiyle ve peşin tazmin 
olunmak şartiyle mülkünün altından veya üstünden su yolu ve gaz ve elektrik bo- 
ruları geçirilmesine, bunların başka yerden geçirilmeleri imkansız olur veya çok
fazla masrafı mucip bulunur ise, müsaade etmeğe mecburdur.                      
    Bu tesisat, sabibinin talebi üzerine masrafı kendisine ait olmak şartiyle   
tapu sicilline kaydolunur.                                                      
    b) Üzerine tesisat yapılacak arsa sahibinin menfaatlerinin muhafazası:      

    Madde 669 - Bu tesisat mülkünden geçen kimse, menfaatinin munsıfane nazara  
alınmasını talep edebilir; fevkalade ahvalde ve tesisat gayrimenkulün üstünde   
ise üzerine tesisat yapılacak münasip bir kısmının kendi zararını tamamiyle te- 
lafi edecek bir ivaz mukabilinde alınmasını isteyebilir.                        
    c) Yeni hadiseler:                                                          

    Madde 670 - Ahval değişirse gayrimenkulün sahibi menfaati icabı olarak işbu 
tesisatın naklini isteyebilir. Nakil masrafı kaideten diğer tarafa aittir. Şu   
kadar ki maslahat icap ediyorsa hakim gayrimenkul sahibinin münasip miktarda    
nakil masrafına iştirakini tensip eder.                                         
    7 - Mürur hakkı:                                                            
    a)  Lüzumlu geçit:                                                          

    Madde 671 - Tarikı amme çıkmak için kafi bir yolu bulunmayan gayrimenkul    
sahibi tam bir ivaz mukabilinde komşularından kendisine geçmek için munasip bir 
yerin terkini talep edebilir. Bu hak mülklerin ve onlara giden yolların evvelki 
hallerine göre bu yolun nereden geçmesi lazımgeliyorsa oranın malikine ve ica-  
bında bu yolun açılmasından en az mutazarrır olan kimseye karşı kullanılır. Bu  
yolun tayininde iki tarafın menfaatleri gözetilir.                              
    b)  Mürur hakkının tescili:                                                 

    Madde 672 - Daimi olarak tesis olunan mürur hakkının tapu sicilline kaydı   
lazımdır.                                                                       
    8 - Hail:                                                                   

    Madde 673 - Müşterek haller hakkındaki hükümlere halel gelmemek üzere her   
malik kendi arzının hailini kendi yapar. Araziye hail koymak mecburiyeti ve     
bunun nasıl konacağı kanunu mahsus ile tayin olunur.                            
    9 - Komşuluk için lüzumlu olan şeylerin icrası:                             

    Madde 674 - Komşuluk haklarının kullanılması için lüzumu olan işlerin yapıl-
ması her birinin menfaati nisbetinde arz sahiplerinin uhdesine terettüp eder.   
    IV. Başkasının arazisine girmek:                                            
    1 - Orman ve mer'a:                                                         

    Madde 675 - Kanunen menedilmedikçe örf ve adete göre herkes başkasının orman
ve mer'asına girebilir ve mantar ve ufak tefek yabani meyveleri toplayıp temel- 
lük edebilir. Av avlamak ve balık tutmak için başkasının arazisine girmek hak-  
kındaki hükümler kanunu mahsus ile tayin olunur.                                
    2 - Düşen şeylerin alınması:                                                

    Madde 676 - Su, rüzgar, çığ veya diğer tabii kuvvetler vasıtasiyle veya     
her hangi bir suretle bir mal bir kimsenin arsasına düşer veya hayvan girer ve  
arı ve tavuk ve balıklar göçerse arz sahibi bunların aranılıp tutulması için    
sahiplerine müsaade etmeğe mecburdur. Bu yüzden hasıl olan zarar için arz sahi- 
binin tazminat istemeğe ve tazminatı alıncaya kadar bunları hapsetmeğe hakkı    
vardır.                                                                         

    3 - Zaruri sebepler:                                                        

    Madde 677 - Bir kimse vukuu kuvvetle melhuz bulunan bir zararı yahut ani    
bir tehlikeyi kendisinden veya diğerinden ancak başkasının mülküne tecavüzle    
defedebilirse, zarar veya tehlike tecavüzden münbais hasardan büyük olmak şar-  
tiyle mülk sahibi bu tecavüze tahammüle mecburdur. Mülk sahibi bu tecavüzden    
mutazarrır olmuş ise muhik bir tazminat talep edebilir.                         
                                                                                
    V. Toprağın ıslahı:                                                         
    Madde 678 _ Toprağın ve su yollarının ıslahı, bataklıkların kurutulması,    
orman yetiştirilmesi, yol açılması, orman ve köy arazisi parçalarının birleşti_ 
rilmesi gibi şeyler ancak mütaaddit maliklerin iştirakiyle yapılır bunun için   
arsaların yarısından fazlasına malik bulunan ve adetçe maliklerin üçte ikisini  
teşkil eden kimseler tarafından karar verilmek lazımdır. Bu karara diğerleri    
ittibaa  mecburdurlar.                                                          
                                                                                
    (C) KAYNAKLAR :                                                             
    1. Mülkiyet ve irtifak hakkı:                                               

    Madde 679 - (Değişik : 23/11/1960-138/1 md.)                                
    Kaynak, arzın mütemmim bir cüz'ü olup mülkiyeti, kaynadıkları toprağın      
mülkiyeti ile beraber iktisabolunur. Başkasının arzındaki kaynaklardan isti-    
fade, irtifak hakkı olarak, tapu siciline kayıt ile tesis olunur.               
    Yeraltı suları,genel olarak, menfaati umuma ait sulardandır.Bir arza malik  
olmak, onun altındaki suya malik olmayı tazammun etmez.                         
    Yeraltı sularından arz maliklerinin istifade şekli ve bunun derecesi, mah-  
sus kanunlarında gösterilir.                                                    
                                                                                
    II. Kesilen kaynaklar:                                                      
    1 - Tazminat :                                                              

    Madde 680 - Ehemmiyetli bir surette intifa edilmekte veya intifa maksadiy-  
le suyu biriktirilmekte olan kaynakları kısmen olsun keserek yahut hafriyat ve  
inşaat ve ameliyat icrasiyle telvis ederek sahibine veya onda hakkı olana zarar 
iras eden kimse tazminat itasiyle mahküm edilebilir. Zarar kast ve ihmal eseri  
değil ise veya mutazarrırın hatasına isnadi kabil ise hakim, tazminat itası la- 
zımgelip gelmiyeceğini takdir ve icabında keyfiyetini ve miktarını tayin eyler. 
                                                                                
    2 _ Kaynakların evvelki halinin iadesi:                                     

    Madde 681 - Bir gayrimenkulün işletilmesi veya süknası veya su tedariki     
için lazım olan kaynaklar kesildiği veya telvis edildiği takdirde mümkün olduğu 
kadar evvelki halin iadesi talep olunabilir. Maslahat iktiza etmedikçe diğer    
yerlerde evvelki halin iadesi talep edilemez.                                   
                                                                                
    III. Müşterek kaynaklar:                                                    

    Madde 682 - Yekdiğerine civar olan mütaaddit kaynaklar muhtelif kimselere   
ait olmakla beraber suları aynı kaynaktan teşa'up ederek bir mecmua teşkil et-  
tikleri takdirde her mutasarrıf kaynakların müştereken tutularak suyun evvelki  
istifadeleri nisbetinde beyinlerinde tevziini isteyebilir.                      
    Hak sahipleri müşterek tesisat masraflarını menfaatleri nisbetinde deruhte  
ederler. Birinin mümanaatı halinde hak sahiplerinden her biri diğer kaynaklar-  
daki su azalacak olsa bile kendi kaynağındaki suyun zapt ve icrası için lazım-  
gelen ameliyatı yapabilir ve bu ameliyat sebebi ile kendi kaynağına gelen suyun 
miktarı tezayüt etmiş ise ancak bu tezayüt nisbetinde tazminat itasına mecbur   
olur.                                                                           

    IV.  Lüzumlu suların cebri temellükü :                                      

    Madde 683 - Kendi evine veya arzına lazım olan suyu bir takım ameliyat icra 
ve fahiş masarif ihtiyar etmedikçe tedarik edemiyen kimse tam bir tazminat muka-
bilinde komşusunun ihtiyacı olmayan suyu kendisine fariğ olmasını talep edebi-  
lir. Bu hususta başlıca su sahibinin menfaatleri gözetilir. Yeni haller zuhurun-
da yapılmış olan şeylerin tadili talep olunabilir.                              
                                                                                
    V.  İstimlak :                                                              
    1 - Kaynaklar :                                                             

    Madde 684 - Kendisine hiç bir faydası olmayan yahut kıymetleri ile gayri    
mütenasip bir faydası olan kaynak ve çeşme yahut ırmak sahibi ammenin menfaati  
için diğer kaynak ve çeşmelere su tedariki ve suya mütaallik sair teşebbüsler   
için tam bir tazminat mukabilinde kendi kaynak ve çeşmesini veya ırmağını terke 
mecburdur. Bu tazminat suyun bir kısmının mutasarrıfına terkedilmesinden iba-   
ret te olabilir.                                                                
                                                                                
     2 - Arz :                                                                  

     Madde 685- Ammenin menfaati için bir kaynağın havalisinde bulunan arazinin,
kaynağı telvisten men zımmında, lüzumu derecede istimlaki talep olunabilir.     
                                                                                
YİRMİNCİ BAP                                     
Menkul Mülkiyeti                                  
                                                                                
    (A)  MENKUL MÜLKİYETİNİN MEVZUU:                                            
                                                                                

    Madde 686 - Menkul mülkiyetinin mevzuu, bir yerden diğer yere nakledilebilen
eşya ile gayrimenkul mülkiyetinde dahil olmayan ve temellüke salih bulunan tabii
kuvvetlerdir.                                                                   
                                                                                
    (B)  İKTİSAP TARİKLERİ :                                                    
     I. Teslim:                                                                 
     1 - Zilyedliğin nakli :                                                    

     Madde 687 - Menkulde mülkiyetin intikali için teslim lazımdır. Bir kimse   
bir menkulü hüsnü niyetle ve malik olmak üzere tesellüm ettikte mülkiyetini ik- 
tisap etmiş olur. Velevki intikali yapan kimse o menkulün sahibi olmasın. Zil-  
yedlik hükümlerinin cereyanından itibaren mülkiyet sabit olur.                  
                                                                                
     2 - Mülkiyeti muhafaza mukavelesi :                                        
     a)  Umumiyetle :                                                           

     Madde 688 - Başkasına naklettiği mülkiyeti nakilin uhdesinde hıfz için     
yapılan mukaveleler ancak menkulü alan kimsenin ikametgahındaki katibi adil     
tarafından tasdik ve sicilli mahsusuna kaydedilmiş ise muteber olur.            
     Hayvanlar hakkında bu suretle mukavele yapılması memnudur.                 
     b)   Taksit ile bey'i :                                                    

     Madde 689- Taksit ile mal satan kimse mülkiyeti muhafaza mukavelesine isti-
nat ile sattığı malın iadesini ancak almış olduğu taksitlerden malın kullanıl-  
makla eskimesinden mütevellit tazminat ve münasip bir ücret miktarını tenzil    
ederek mütebakiyi geriye vermek şartiyle talep edebilir.                        
                                                                                
     3 - Hükmen teslim :                                                        

     Madde 690 - Başkasını izrar veya teminat ahkamını ihlal kasdiyle bir menku-
lü temlik eden kimse onu hususi bir sebeple yedinde alıkorsa mulkiyetin intikali
üçüncü şahıs hakkında muteber olmaz. Bu kasdin takdiri hakimi müfevvazdır.      

    II.  İhraz :                                                                
    1- Sahipsiz eşya :                                                          

    Madde 691- Sahipsiz bir malı ihraz eden kimse ona malik olur.               
    2- Kaçmış hayvanlar:                                                        

    Madde 692- Tutulan bir av kaçtıkta sahibi tekrar tutmak için hemen aramağa  
koyulmazsa o hayvan sahipsiz olur. Ehlileştirilen bir hayvan tekrar kati surette
vahşileşirse sahipsiz olur.                                                     
    Yalnız başkasının mülküne uçmakla arı oğulu sahipsiz olmaz.                 
                                                                                
    III. Lükata :                                                               
    1- İlan ve arama :                                                          

    Madde 693- Kaybolan bir malı bulan kimse sahibine haber vermeğe mecburdur.  
    Sahibini bilmiyorsa zabıta memurlarından birine haber vermeğe veya keyfiyeti
münasip bir surette ilan etmeğe mecburdur.                                      
    Bulunan malın kıymeti bir liradan fazla ise her halde zabıta memurlarından  
birine haber vermek lazımdır. Meskün bir evde veya umumi daire ve müesseselerde 
kayıp bir mal bulan kimse onu ev sahibine veya müstecirine yahut o daire ve     
müesseseleri muhafaza ve nezaret eden kimselere vermeğe mecburdur.              
    2- Lükatanın hıfzı ve müzayede ile satılması :                              

    Madde 694 - Lükata, layikı veçhile hıfzolunmalıdır. Lükatanın hıfzı külfeti 
mucip olur veya az zamanda bozulan şeylerden bulunur yahut bir seneden fazla    
zabıta memurlarının yanında kalırsa müzayede ile satılır. Müzayededen evvel     
münasip bir suretle ilan edilmek lazımdır. Bedeli müzayede, lükatının yerine    
kaim olur.                                                                      
    3 - Lükataya malikiyet, iade :                                              

    Madde 695 - İlandan veya zabıta memuruna ihbardan itibaren beş sene içinde  
sahibi çıkmadığı takdirde lükatayı bulan kimse, vazifesini yapmış ise ona malik 
olur.                                                                           
    Lükata sahibine iade olundukta bulan kimse bütün masrafını almakla beraber  
münasip bir ikramiyeye müstahak olur.                                           
    Lükata meskün bir evde veya umumi bir daire ve müessesede bulunup ta ev     
sahibine veya müstecire yahut o daire ve müesseseyi muhafaza edene verilmiş ise 
bunlar, bulan kimsenin yerine kaim olurlar. Ancak ikramiyeye müstahak olmazlar. 
    4 - Define:                                                                 

    Madde 696 - Keşiflerinden çok zaman evvel gömülmüş veya saklanmış olduğu    
ve artık maliki bulunmadığı muhakkak görülen kıymetli şeyler define addolunur.  
    Define, içine gömüldüğü veya saklandığı gayrimenkul veya menkulün sahibinin 
mülkü olur.                                                                     
    İlmi bir kıymeti haiz olan eşyaya mütaallik hükümler mahfuzdur.             
    Defineyi keşfeden kıymetinin yarısını tecavüz etmemek üzere hakkaniyete mu- 
vafık bir ikramiye talep edebilir.                                              
    5 - Fenni bir kıymeti haiz eşya :                                           

    Madde 697 - Kimsenin mülkü olmayıp ta mÜhim ve ilmi kıymeti haiz bulunan    
tabii eşyayı nadire ile antikalar hazinenin mülkü olur. Gayrimenkulünde bu gibi 
eşya bulunan kimseler düçar olacakları zarar ve ziyanın tamamiyle tazmini muka- 
bilinde lazımgelen hafriyat için müsaade itasına mecburdur.                     
    Keşfeden kimse ve keşfedilen şey define ise bulunduğu yerin sahibi o şeyin  
kıymetini tecavüz etmemek üzere münasip bir ikramiye isteyebilirler.            
    IV.  Enkaz :                                                                

    Madde 698 - Lükata hakkındaki hükümler, su, rüzgar, çiğ veya diğer tabii    
kuvvetler vasıtasiyle veya herhangi bir suretle başkasının eline geçen şeyler ve
hayvanlar hakkında da mer'idir. Bir kimsenin arı ile meşgul kovanına uçan       
başkasının arıları tazminat vermeğe mahal olmaksızın kovan sahibinin olur.      
    V.  Hukuki tağyir :                                                         

    Madde 699 - Bir kimse malik olmadığı bir şeyi işlemiş veya tağyir etmiş     
olup ta amelin kıymeti o şeyin kıymetinden fazla ise yeni şey amilin ve aksi    
takdirde malikin olur. Amil hüsmü niyetle hareket etmemiş ise amelinin kıymeti o
şeyin kıymetinden fazla olduğu takdirde hakim, yeni şeyin mülkiyetini evvelki   
malike bırakabilir.                                                             
    Tazminat ve sebepsiz mal edinmeden mütevellit dava hakları mahfuzdur.       
    VI.  İki malın birbiriyle karışma veya birleşmesi :                         

    Madde 700 - Muhtelif kimselerin malları ehemmiyetli bir surette tahrip      
edilmeksizin yahut fahiş bir say ve masraf yapılmaksızın ayırt edilemiyecek bir 
derecede karışmış veya birleşmiş olursa alakadarlar halitayı terkip eden        
malların karışma veya birleşme zamanındaki kıymetleri nisbetinde hissedar       
olurlar.                                                                        
    Karışan veya birleşen mallardan biri diğerinin teferruatı kabilinden        
olursa halitanın mülkiyeti aslın malikine ait olur.                             
    Tazminat ve sebepsiz mal edinmeden mütevellit dava hakları mahfuzdur.       
                                                                                
    VII.  İktisabi müruru zaman :                                               

    Madde 701 - Başkasının menkul bir malını nizasız ve fasılasız mülkümdür     
diye ve hüsnü niyetle beş sene yedinde bulunduran kimse o mala müruru zaman     
sebebiyle malik olur. Zilyedin ihtiyarı olmaksızın bir mal üzerindeki yedi      
munkati olmakla müruru zaman inkıtaa uğramaz. Elverirki o malı, senesi içinde   
ele geçirmiş veya o müddet içinde yed davası ikame etmiş olsun.                 
    Alacak müruru zamanı hakkındaki hükümler iktisabi müruru zaman müddetinin   
hesabında ve inkıta ve tatilinde dahi caridir.                                  
                                                                                
    (C)  MENKUL MÜLKİYETİNİN ZIYAI :                                            

    Madde 702 - Menkulün mülkiyeti sahibi tarafından terkedilmedikçe veya       
başkası tarafından iktisap olunmadıkça yalnız yedin inkıtaı ile zayi olmaz.     
                                                                                
İKİNCİ KISIM                                       
Mülkiyetin gayri ayni haklar                              
                                                                                
YİRMİ BİRİNCİ BAP                                     
İrtifak hakkı ve gayri menkul mükellefiyeti                        
                                                                                
                           BİRİNCİ FASIL :                                      
                Gayrimenkule müteallik irtifak hakkı                            
                                                                                
    (A)  İRTİFAK HAKKININ MEVZUU:                                               

    Madde  703 - İrtifak hakkı bir gayrimenkul üzerine diğer bir gayrimenkulün  
lehine tahmil edilen bir külfettir ki tahmil edilen gayrimenkulün sahibini;     
irtifak hakkına malik olan kimse tarafından kullanılmağa ait bazı tasarruflara  
rıza göstermeğe veya mülkiyete has olan bazı hakların kullanılmasından içtinap  
etmeğe mecbur kılar.                                                            
    Bir şey yapmak borcu başlı başına irtifak hakkını teşkil edemeyip ancak     
ona feri olarak raptedilebilir.                                                 

    (B)  İRTİFAK HAKKININ TESİSİ :                                              
    I.Tesis :                                                                   
    1 - Tescil:                                                                 

    Madde 704 - İrtifak hakkının tesisi için tapu siciline kayıt lazımdır.      
Hilafına sarahat bulunmadıkça mülkiyet hakkındaki hükümler irtifak hakkının     
iktisap ve tescilinde dahi caridir. İrtifak hakkının tesis olunduğu             
gayrimenkulün müruru zaman ile iktisabı ne gibi şeraite tabi ise irtifak hakkı  
dahi o şerait dairesinde iktisap olunur.                                        
    2- Akit:                                                                    

    Madde 705 - İrtifak hakkını tesis için yapılan akit resmi olmadıkça         
muteber değildir.                                                               
    3 - Kendi gayri menkulüne irtifak hakkı :                                   

    Madde 706 - Bir kimse malik olduğu iki gayrimenkulden biri lehine diğeri    
üzerine irtifak hakkı tesis edebilir.                                           
    II. İrtifak hakkının sakıt olması :                                         
    1 - Umumiyetle :                                                            

    Madde 707 - İrtifak hakkı sicildeki kaydın terkini veya alakadar iki        
gayrimenkulden birinin büsbütün zayi olmasiyle sakıt olur.                      
    2 - Gayrimenkullerin bir kimsenin mülkünde birleşmesi :                     
                                                                                

    Madde 708 - İrtifak hakkında alakadar olan gayrimenkuller bir kimsenin      
mülkünde birleşirlerse o kimse irtifak hakkını terkin ettirebilir.              
    Terkin edilmedikçe irtifak hakkı bir ayni hak olmak üzere devam eder.       
    3 - Kazai terkin :                                                          

    Madde 709 - İrtifak hakkı temin edildiği menfaatleri büsbütün kaybetmiş     
ise kendisine külfet tahmil edilen gayrimenkulün sahibi bu hakkın terkinini     
istiyebilir.                                                                    
    Mucip olduğu külfete göre pek az menfaat temin eden irtifak hakkının        
dahi tazminat mukabilinde tamamen veya kısmen terkini talep olunabilir.         
                                                                                
    (C)  İRTİFAK HAKKININ HÜKÜMLERİ :                                           
    I.Şumulü :                                                                  
    1- Umumiyetle :                                                             

    Madde 710 - İrtifak hakkının sahibi hakkını muhafaza ve ondan istifade      
için iktiza eden bütün tedbirleri ittihaz edebilir ve  hakkını ancak tahmil     
edilen gayrimenkulün sahibine en az zarar verecek tarzda kullanır.              
    Tahmil edilen gayrimenkulün sahibi irtifak hakkının kullanılmasını hiç bir  
suretle men edemiyeceği gibi işkal dahi edemez.                                 
                                                                                
    2 - Sicil kaydına göre şümulün tayini:                                      
    Madda 711 - İrtifaktan mütevellit hakları ve borçları tayin hususunda,      
tapu sicilindeki kayıtlara itibar olunur.                                       
    İrtifak hakkının şümulü, tapu sicilindeki hudut dahilinde gerek menşei      
gerek uzun müddettenberi nizasız ve hüsnü niyetle ne tarzda kullanılagelmiş     
ise ona göre tayin olunur.                                                      
    3 - İstifade eden gayrimenkulün yeni ihtiyaçları :                          

    Madde 712 - İrtifak hakkından istifade eden gayrimenkulün yeni              
ihtiyaçları, irtifakın tahmil ettiği külfetin ağırlaştırılmasını icap etmez.    

    II.  Muhafaza masarifi:                                                     

    Madde 713 - İrtifak hakkına malik olan kimse, hakkını kullanmakta lazım     
olan şeyleri yapmakla mükelleftir. Yapılacak şeyler tahmil edilen gayrimenkul   
sahibine de faydalı ise, masrafı menfaatlerine göre aralarında taksim olunur.   
                                                                                
    III.  Tadilat:                                                              
    1 - İrtifak hakkının taalluk ettiği yerin değiştirilmesi:                   

    Madde 714 - İrtifak hakkı, tesis olunduğu gayrimenkulün bir kısım           
üzerinde ise; tahmil edilen gayrimenkul sahibi, menfaati olduğu ve masrafını    
da deruhte ettiği takdirde; gayrimenkulün o hakkın kullanılmasını işkal         
etmiyecek bir yerine, naklini isteyebilir. Bu salahiyet, irtifak hakkının tesis 
olunduğu mahal tapu sicilinde kaydolunmuş olsa bile yine kullanılabilir.        
    Komşuluğa mütaallik hükümler, mecraların bir yerden diğer yere naklinde     
dahi caridir.                                                                   
                                                                                
    2 - Taksim :                                                                
    a)  İrtifak hakkından istifade eden gayrimenkulün taksimi :                 

    Madde 715 - İrtifak hakkından istifade eden gayrimenkul taksim olundukta    
asıl olan, irtifak hakkının her kısım için devamıdır. Şu kadar ki bu haktan     
fiilen yalnız bir kısım istifade edebiliyorsa tahmil edilen gayrimenkul sabibi, 
irtifak hakkının, diğer kısımlardan terkinini talep edebilir. Tapu idaresi bu   
talebi, irtifak hakkı  sahibine tebliğ eder ve bir ay içinde itiraz olunmazsa   
terkini yapar.                                                                  
                                                                                
    b)  İrtifak hakkiyle mukayyet olan gayrimenkulün taksimi:                   

    Madde 716 - Tahmil edilen gayrimenkul taksim olundukta, asıl olan, irtifak  
hakkının her kısımda devamıdır. Şu kadar ki irtifak hakkı, fiilen bir kısım     
üzerinde kullanılmaz veya kullanılamaz ise o kısmın sahibi irtifak hakkının     
kendi mülkünden terkin olunmasını talep edebilir. Tapu idaresi, bu talebi       
irtifak hakkı sahibine tebliğ eder ve bir ay içinde itiraz olunmazsa terkini    
yapar.                                                                          
                                                                                
                             İKİNCİ FASIL                                       
      İrtifak hakkının diğer nevileri ve hususiyle intifa hakkı                 
                                                                                
    (A) İNTİFA HAKKI:                                                           
    I. Mevzuu :                                                                 

    Madde 717 - İntifa hakkı, menkul ve gayrimenkuller ile haklar ve bir        
mamelek üzerine tesis olunabilir. Hilafına sarahat bulunmadıkça, sahibine,      
üzerine tesis olunduğu şeyden tamamiyle istifade etmek hakkını bahşeyler.       
                                                                                
    II.  İntifa hakkının tesisi:                                                
    1 - Umumiyetle :                                                            

    Madde 718 - Menkul ve alacak üzerindeki intifa hakkı, menkulün intifa       
edecek kimseye teslimi ve alacağın devriyle; ve gayrimenkul mallardaki intifa   
hakkı da, tapu siciline kayıt ile teessüs eder. Hilafına bir kayıt bulunmadıkça,
mülkiyete dair hükümler menkul ve gayrimenkul intifa haklarının iktisabında ve  
tescilinde tatbik olunur.                                                       
                                                                                
    2  - Kanuni intifa hakkı :                                                  

    Madde 719 - Gayrimenkul üzerindeki kanuni intifa hakkı tapu sicilline       
kaydedilmemiş olsa bile ona muttali olanlara karşı dermeyan olunabilir.         
    Tescil yapılmış ise, herkese karşı dermeyan olunur.                         

    III. İntifaın sukutu :                                                      
    I -  Sukutun sebepleri:                                                     
                                                                                

    Madde 720 - İntifa hakkı, üzerinde tesis olunduğu şeyin büsbütün ziyaiyle   
ve gayrimenkul üzerinde tesis olunup ta tescili icap ediyorsa sicillindeki      
kaydının terkini ile, sakıt olur.                                               
    Müddetin hitamı ve intifa hakkı sahibinin vazgeçmesi ve vefatı gibi sukut   
sebepleri, gayrimenkul mallar üzerinde intifaa müteallik maddelerde; gayrimenkul
sahibine, yalnız sicil kaydının terkinini talep etmek, salahiyetini verir.      
    Kanuni intifa hakkı, sebebinin zevali ile zail olur.                        
                                                                                
    2 - İntifaın müddeti :                                                      

    Madde 721 - İntifa hakkı, intifa sahibinin vefatiyle ve intifa eden şahıs   
hükmi ise infisahı ile sakıt olur. Şu kadar ki hükmi şahsın intifa hakkı yüz    
seneden fazla devam edemez.                                                     
    3 - İntifa hakkının taalluk ettiği şeyin bedeli :                           

    Madde 722 - Mal sahibi, büsbütün harap olan malı tekrar yapmağa mecbur      
değildir. Tekrar yaparsa intifa hakkı avdet eder. İntifa hakkı, sigorta ve      
ammenin menfaati için istimlak gibi hallerde; hakkın taalluk ettiği şeyin       
makamına kaim olan bedele, intikal eder.                                        
    4 - İade :                                                                  
    a)   Mükellefiyet :                                                         

    Madde 723 - İntifa hakkı nihayet bulur bulmaz zilyed malı sahibine iadeye   
mecburdur.                                                                      
    b)   Mesuliyet :                                                            

    Madde 724 - İntifa hakkı sahibi, zararın kendi hatası olmaksızın vaki       
olduğunu ispat edemezse; intifa olunan şeyin telef ve ziyanından yahut kıymetine
noksan gelmesinden mesul ve intifa hakkını tecavüz ederek istihlak ettiği       
şeyleri tazmin etmeğe mecburdur; Fakat malın adet üzere kullanılmasından        
mütevellit kıymet noksanından dolayı, tazminat ile mükellef değildir.           
    c) Masraf :                                                                 

    Madde 725 - İntifa hakkı sahibi mecburiyet olmaksızın masraf yapmış yahut   
yeni imalat vücuda getirmiş ise intifaın hitamında, başkasının işlerini         
idareye mahsus hükümlere tevfikan tazminat isteyebilir ve malikin tazminden     
imtina ettiği tesisatı, malı eski haline iade etmek şartiyle söküp alabilir.    
    5 - Tazminat müruru zamanı:                                                 

    Madde 726 - Malikin intifa edilen şeyde yapılan tebeddüllerden ve kıymet    
noksanından ve intifa eden kimsenin de yaptığı masraflardan ve vazettiği        
tesisatı söküp almak salahiyetinden mütevellit hakları, malın iadesinden        
itibaren bir sene geçmekle sakıt olur.                                          
    IV.  İntifaın hükümleri :                                                   
    1 - İntifa hakkı:                                                           
                                                                                
    a)   Umumiyetle :                                                           

    Madde 727 - İntifa hakkı sahibi; zilyedlik, kullanmak ve istifade           
haklarına malik olup intifa edilen malın idaresi de kendisine aittir. İntifa    
hakkı sahibinin, haklarını kullanırken iyi bir idarenin icabettiği hükümlere    
riayet etmesi lazımdır.                                                         
    b) Tabii semereler:                                                         
                                                                                

    Madde 728 - Malın intifa müddeti içinde kemale eren tabii semereleri,       
intifa hakkı sahibinindir.                                                      

    Zeriyatı icra eden malik veya intifa hakkı sahibi, mahsulü olan             
kimseden, mahsulün kıymetini tecavüz etmemek üzere münasip tazminat             
isteyebilir.                                                                    
    Malın semere ve mahsul kabilinden olmayan mütemmim cüzleri, malikindir.     
    c) Faiz :                                                                   

    Madde 729 - İntifa hakkı tahmil edilen sermayenin faizleri ile taksite      
bağlı olan diğer varidatı, müeccel dahi olsa intifaın başladığı günden nihayet  
bulduğu güne kadar, intifa hakkı sahibine aittir.                               
    d)  İntifa hakkının ferağı:                                                 

    Madde 730 - Zata mahsus olmayan intifa hakkı, bir başkasına ferağ           
edilebilir. Bu takdirde malik, haklarını doğrudan doğruya mefruğunlehe          
karşı kullanabilir.                                                             
    2 - Malikin hakkı:                                                          
    a) Nezaret:                                                                 

    Madde 731 - Malik, intifa edilen şeyin haksız veya mahiyetine mugayir       
kullanılmasına mani olabilir.                                                   
    b) Teminat istemek hakkı:                                                   

    Madde 732 - Hakları tehlikede olduğunu ispat eden malik, intifa hakkı       
sahibinden teminat isteyebilir. İntifa hakkı, istihlaki kabil bir şeye veya     
kıymetli evraka taalluk ediyorsa tehlikeyi ispat ve malı teslim etmeksizin      
dahi bu teminatı talep edebilir. İntifa hakkı kıymetli evraka taalluk ettiği    
halde bu evrakın depo edilmesi kafidir.                                         
    c) Hibe ve kanuni intifalarda teminat:                                      

    Madde 733 - İntifa hakkını muhafaza şartiyle bir malı hibe eden kimseden,   
teminat talep edilemez. Kanuni intifalarda teminat vermek mecburiyeti, ahkamı   
mahsusaya tabidir.                                                              
    d) Teminat vermemenin neticeleri :                                          

    Madde 734 - İntifa hakkı sahibi, kendisine verilen kafi bir mühlet içinde   
teminat vermez veya malikin men'i hilafına haksız kullanmakta devam ederse,     
hakim başka bir tarz takarrür edinceye kadar intifa eden kimsenin yedini        
refederek malı, bir kayyıma tevdi eder.                                         
    3 - Defter tutma:                                                           

    Madde 735  - Malik ve intifa hakkı sahibi, masraf müşterek olmak üzere      
intifa edilen malların resmi bir defterinin tutulmasını her zaman talep         
edebilirler.                                                                    
                                                                                
    4 - İntifa hakkı sahibinin borçları :                                       
    a)  İntifa olunan şeyin muhafazası mükellefiyeti:                           

    Madde 736 - İntifa hakkı sahibi, malı olduğu gibi muhafazaya ve bakımına    
lazım olan adi tamir ve termimleri kendisi yapmaya mecburdur.                   
    İntifa edilen şeyin muhafazası daha ehemmiyetli ameliyata yahut diğer       
tedbirlere ihtiyaç gösteriyorsa intifa hakkı sahibi, malike haber verip,        
bunların yapılmasına müsaade etmekle mükelleftir.                               
    Malik, lazımgelen şeyleri yapmazsa; intifa hakkı sahibi, bunları malikin    
hesabına kendisi yapabilir.                                                     
                                                                                
    b)  Muhafaza masrafları vergi ve sair mükellefiyetler:                      

    Madde 737 - İntifa edilen şeyin, adi muhafaza masrafiyle işletme            
masraflarını ve o şeyin karşılık teşkil ettiği borçlar var ise bunların         
faizlerini; intifa eden kimse, ödemeğe mecbur olduğu gibi vergisini ve bu       
neviden sair borçlarını ödemekle de mükelleftir.                                
    Bütün mükellefiyetler intifa devam ettiği nispette mevcuttur.               
    Eğer vergi ve diğer bu neviden sair borçlar intifa edilen şeyin maliki      
tarafından ödenmiş ise, intifa eden kimse, yukarıda gösterilen nisbette tazmin  
ile mükelleftir.                                                                
    Bunlardan maada mükellefiyetler malike terettüp eder. Şu kadar ki           
intifa eden kimse bu mükellefiyetlerin ifası için lazım olan parayı ivazsız     
olarak kendisine ödünç vermeğe muvafakat etmezse, malik, bu paranın tedariki    
için intifa edilen şeyi nakde tahvil edebilir.                                  
    c) Bir mamelekin borçlarının faizi:                                         

    Madde 738 - Bir mamelekin intifa hakkına malik olan kimse, bu mameleki      
takyit eden borçların faizlerini ödemekle mükelleftir. Fakat, ahval müsait      
olduğu takdirde, bu mükellefiyetten beri tutulmasını isteyebilir. Bu halde kendi
istifade hakkı, borçların tediyesinden artan miktara iner.                      
    d)  Sigorta:                                                                

    Madde 739 - Mahalli örfe göre, iyi bir idare icabından oldukça; intifa      
hakkı sahibi, intifa ettiği şeyi, malikin menfaatine olarak yangın ve diğer     
tehlikelere karşı sigorta ettirmekle mükelleftir. Sigorta primlerini, istifade  
hakkı devam ettikçe, tediye eder. Bu mükellefiyet, intifa edilen şey, evvelce   
sigorta ettirilmiş olduğu halde de mevcuttur.                                   
    V.  İntifaa ait hususi haller:                                              
    1 - Gayrimenkuller:                                                         
    a)  Semereler:                                                              

    Madde 740 - Bir gayrimenkulden intifa hakkına sahip olan kimse,             
İstifadenin fahiş derecede olmamasına ihtimam ile mükelleftir.                  
    İstihkakından fazla alınan semereler, malike ait olur.                      
    b)  İntifa edilen şeyin tahsis olunduğu cihet :                             

    Madde 741 - İntifa hakkı sahibi, intifa edilen şeyin tahsis edilmiş         
bulunduğu ciheti,malike ehemmiyetli bir zararı mucip olacak surette             
değiştiremez. Hususiyle üzerinde intifa hakkı bulunan şeyin ne şeklini          
değiştirebilir ne de onu esaslı bir surette tadil edebilir; gayrimenkulün tahsis
edilmiş bulunduğu cihette esaslı tadilatı mucip olmadığı hallerde bile malike   
haber vermeksizin taş, kis ve turp ocakları açamıyacağı gibi buna benzer diğer  
imalatta da bulunamaz.                                                          
    c)  Ormanlar:                                                               

    Madde 742- Bir ormanda intifa hakkına sahip olan kimse, o ormandan          
münasip bir tertip dairesinde istifade edebilir. Malik ile intifa hakkı sahibi, 
ormanın işletme tertibi tanzim edilirken kendi haklarının gözetilmesini         
isteyebilirler.                                                                 
    Fırtına, kar, yangın, haşeratın istilası gibi sebepler tesiriyle alelade    
istifadenin iktiza ettiği dereceden mühim bir nisbette fazla ağaç kesilmiş ise, 
bundan sonra orman, bu zararı tedricen telafi edecek surette işletilir yahut    
ormanın işletme tertibi yeni ahval tevfik edilir.                               
    Alelade istifadenin iktiza ettiği dereceden fazla kesilmiş olan ağaçların   
bedeli, faize yatırılır ve gelir noksanını tamamlamağa tahsis edilir.           
    d)  Madenler:                                                               

    Madde 743 - Madenler gibi, toprağın mütemmim cüzüleri çıkarılmak suretiyle  
istifade edilen şeylerden intifa hakkı, ormanlardan intifaa dair olan hükümlere 
tabidir.                                                                        

    Kullanmak:                                                                  
    2 - İstihlak suretiyle vukubulan veya kıymetleri takdir edilen şeyler:      

    Madde 744 - Hilafına hüküm bulunmadıkça, kullanılması istihlak suretiyle    
vukubulan şeylerin mülkiyeti, intifa edene ait olur. İntifa eden bunların       
intifaın başladığı gündeki kıymetleri ile borçlu olur.                          
    Hilafi tasrih edilmediği halde intifa hakkı sahibi, kıymetleri takdir       
edilerek kendisine teslim edilen sair menkullerde, dilediği gibi tasarruf       
edebilir ve bu hakkını kullandığı halde onların kıymetleri ile borçlu olur.     
    Haklarında tasarruf icra edilmiş olan eşya; zirai işletme levazımı,hayvan   
sürüleri ve ticari emtea kabilinden ise intifa hakkı sahibi, aynı cins ve       
neviden eşya vererek, borcunu ödeyebilir.                                       
    3 - Alacak:                                                                 
    a)  İstifadenin şumulü:                                                     

    Madde 745 - Bir alacak üzerindeki intifa hakkı,onun gelirine temellük       
hakkı verir. Tediye mutalebesi ve intifa hakkına tabi olan kıymetli evraka      
ait bütün temellüki tasarruflar,malik ve intifa eden kimseler tarafından        
müştereken yapılmak lazımdır.                                                   
    Borçlu, tesviye için ikisine birden müracaat eder.                          
    Alacak, tehlikeye düştüğü takdirde iyi bir idarenin icabettiği tedbirlere   
tevessül etmek için, malik ile intifa edenden herbiri, diğerinin iştirakini     
isteyebilir.                                                                    
    b)  Tediye ve tenmiye:                                                      

    Madde 746 - Malik ile intifa hakkı sahibinden yalnız birine ödemeye mezun   
edilmemiş olan borçlu, borcunu ya her ikisine birden tediye veya katibiadile    
tevdi etmekle mükelleftir.                                                      
    Tediye olunan şey ezcümle ödenen sermaye üzerinde intifa edenin, istifade   
hakkı vardır. Malik ve intifa eden, sermayelerin emin ve faizli eshama          
yatırılmasını isteyebilirler.                                                   
    c)  Alacakların temlikini istemek hakkı:                                    

    Madde 747 - İntifa başladığından itibaren üç ay içinde intifa eden          
kimse, üzerine hakkı taallük eden alacakların ve kıymetli evrakın kendisine     
temlik edilmesini isteyebilir.Temlik vaki olunca, alacak ve kıymetli evrakın    
devri zamanındaki kıymetleri ile malike karşı borçlu olur ve malik, istemekten  
fariğ olmadıkça, bunlar için teminat vermeğe mecbur olur.                       
    Eğer malik, teminat istemek hakkından feragat etmemiş ise; devir, teminatın 
itasından sonra yapılır.                                                        
    (B)  SÜKNA HAKKI:                                                           
    I.Umumiyetle:                                                               

    Madde 748 - Sükna hakkı, bir evde oturmak yahut onun bir kısmını işgal      
etmek hakkıdır. Bu hak,ahare temlik edilemez ve mirasçıya intikal etmez.        
    Kanunda hilafı yazılı olmadıkça intifa hakkına dair olan hükümler,sükna     
hakkındada caridir.                                                             
    II. Sükna hakkına şümulü:                                                   

    Madde 749 - Sükna hakkının şümulü, umumiyetle bu hak sahibinin şahsi        
ihtiyaçlarına göre takdir olunur. Şahsına münhasır olduğu sarahaten beyan       
edilmiş olmadıkça hak sahibi, hakkının taallük ettiği gayrimenkulde ailesi ve   
evi halkiyle                                                                    
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                   

birlikte oturmak salahiyetine haizdir. Bir binanın yalnız bir kısmında sükna    
hakkına sahip olan kimse, o binanın müştereken kullanmağa mahsus olan mahalle-  
rinden istifade edebilir.                                                       
    III.  Mükellefiyetler:                                                      

    Madde 750 - Sükna hakkına sahip olan kimse, ev veya apartmanın tamamından   
müstakilen istifade salahiyetini haiz ise; adi tamirat gibi, muhafazaya         
mütaallik masrafları yapmakla mükelleftir.                                      
                                                                                
    Sükna hakkı, malik ile müştereken kullanılmakta ise muhafaza masrafları,    
malike terettüp eder.                                                           
    (C)   ÜST HAKKI                                                             
    I.Konu ve tapu kütüğüne kayıt                                               

    Madde 751 - (Değişik: 14/11/1990 - 3678/16 md.)                             
    Malik, üçüncü kişiye, gayrimenkulünün altında veya üstünde yapı yapmak      
veya mevcut bir yapıyı muhafaza etmek yetkisini veren bir irtifak hakkı         
kurabilir.                                                                      
    Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bu hak başkasına devredilebilir ve         
mirasçılara geçer.                                                              
    Üst hakkı, müstakil ve daimi nitelikte ise, üst hakkı sahibinin talebi      
üzerine tapu kütüğüne gayrimenkul olarak kaydedilir. Üst hakkı en az yirmi yıl  
için tesis edilmişse sürekli nitelikte sayılır.                                 
                                                                                
    II.  Kapsamı ve hükümleri                                                   

    Madde 751/a - (Ek : 14/11/1990 - 3678/17 md.)                               
    Üst hakkının tesisine ilişkin resmi senette üst hakkının kapsamı,           
hükümleri, özellikle yapının konumu, şekli, niteliği,boyutları, tahsis amacı    
ve üzerinde yapı bulunmayan alandan faydalanmaya ait hususlar yer alır. Bu      
sözleşme hükümleri üst hakkını ve yüklü gayrimenkulü iktisap eden herkes için   
bağlayıcıdır.                                                                   
                                                                                
    III.  Sürenin sona ermesinin sonuçları                                      
    1.   Yapı mülkiyetinin malike geçmesi                                       

    Madde 751/b - (Ek: 14/11/1990 - 3678/18 md.)                                
    Üst hakkının süresi sona erince mevcut yapılar gayrimenkulün mütemmim       
cüzü olur ve malikine kalır.                                                    
    Üst hakkı tapu kütüğüne ayrı bir gayrimenkul olarak kaydedilmişse,          
sürenin sonunda bu sahife kapatılır. Ayrı bir gayrimenkul olarak kaydedilen     
üst hakkı üzerinde mevcut rehin hakları, diğer bütün hak, takyit ve             
yükümlülükler de sahifenin kapatılmasıyla birlikte sona erer. 751/c maddesi     
hükmü saklıdır.                                                                 
                                                                                
    2.   Tazminat                                                               

    Madde 751/c - (Ek: 14/11/1990 - 3678/19 md.)                                
    Gayrimenkul maliki, aksi kararlaştırılmadıkça, kendisine kalan yapılar      
için üst hakkı sahibine bir tazminat ödemez. Bir tazminat ödenmesi              
kararlaştırılmışsa, tazminatın miktarı ve hesaplanış tarzı belirlenir. Ödenmesi 
kararlaştırılan tazminat üst hakkı kendileri için rehnedilmiş alacaklıların     
kalan alacaklarının teminatını teşkil eder ve rızaları olmaksızın üst hakkı     
sahibine ödenemez.                                                              
    Kararlaştırılan tazminat ödenmez veya teminat altına alınmazsa üst hakkı    
sahibi veya bu hak kendisine rehnedilmiş olan alacaklı, tazminat alacağına      
teminat olmak üzere, terkin edilen üst hakkı yerine aynı derecede ve sırada bir 
ipoteğin tescilini isteyebilir.                                                 
    Bu ipoteğin tescilinin üst hakkının sona ermesinden itibaren üç ay içinde   
yapılması gerekir.                                                              

    3. Diğer  hükümler                                                          

    Madde 751/d - (Ek : 14/11/1990 - 3678/20 md.)                               
    Gayrimenkul malikine kalan yapılar nedeniyle üst hakkı sahibine bir         
tazminat ödenmesi kararlastırılmış ise, tazminatın miktarına ve hesaplanış      
tarzına, üst hakkı süresinin sonunda gayrimenkulün eski haline getirilmesine    
ilişkin hükümler resmi senette yer alır. Bu hükümler üst hakkını ve yükümlü     
gayrimenkulü iktisap eden herkes için bağlayıcıdır.                             
                                                                                
    IV.  Süresinden önce devir talebi                                           
    I.Şartları                                                                  

    Madde 751/e - (Ek: 14/11/1990 - 3678/21 md.)                                
    Üst hakkı sahibi bu haktan doğan yetkilerinin sınırını ağır şekilde aşar    
veya sözleşmeden doğan borçlarını önemli ölçüde ihlal ederse, malik, üst        
hakkının ona bağlı bütün hak ve yükümlülükleri ile birlikte süresinden önce     
kendisine devrini isteyebilir.                                                  
    2.  Hakkın kullanılması                                                     

    Madde 751/f - (Ek : 14/11/1990 - 3678/22 md.)                               
    Malik üst hakkının devrini kendisine geçecek yapılar için uygun bir         
tazminat ödeme kaydıyla talep edebilir. Üst hakkı sahibinin kusuru tazminatın   
belirlenmesinde indirim sebebi olarak gözönüne alınabilir.                      
    Üst hakkının malike devri, tazminatın ödenmesine veya bu tazminatın teminat 
altına alınmış olmasına bağlıdır.                                               
                                                                                
    3. Diğer haller                                                             

    Madde 751/g - (Ek: 14/11/1990 - 3678/23 md.)                                
    Devri isteme hakkının kullanılmasına dair hükümler, malikin üst hakkının    
vaktinden evvel sona erdirme veya üst hakkı sahibinin borçlarını ihlal etmesi   
sebebiyle devri isteme hakkı saklı tuttuğu hallerde de uygulanır.               
    V. Üst hakkı iradınının teminatı                                            
    1. İpotek kurulmasını istemek hakkı                                         

    Madde 751/h - (Ek : 14/11/1990 - 3678/24 md.)                               
    Malik üst hakkı  karşılığı olarak irad tarzında borçlanılan edaların azami  
üç yıllık miktarının tapu kütüğüne gayrimenkul olarak kayıtlı üst hakkını takyid
eden ipotekle teminat altına alınmasını halen üst hakkı sahibi olan kimseden    
talep edebilir.                                                                 
    İradın her yıl için eşit olarak belirlenmemesi halinde bu kanuni ipoteğin   
tescili iradın eşit olarak dağıtılmasında üç yıla düşecek  miktarı için         
yapılabilir.                                                                    
    2.  Tescil                                                                  

    Madde 751/i - (Ek: 14/11/1990-3678/25 md.)                                  
    İpotek, üst hakkının süresi içerisinde her zaman  tescil edilebilir ve icra 
yolu  ile satışta terkin olunmaz.                                               
    Yapı alacaklıları ipoteğinin kurulmasına dair hükümler kıyasen  burada   da 
uygulanır.                                                                      
    VI.  Sürenin üst sınırı                                                     

    Madde 751/j - (Ek : 14/11/1990-3678/26 md.)                                 
    Üst hakkı, müstakil bir hak olarak yüz yıldan daha fazla bir süre için      
kurulamaz.                                                                      
     Üst hakkı her zaman kurulması için  öngörülen şekle uyularak azami bir yüz 
yıl daha uzatılabilir. Ancak bu  konuda  önceden verilen her türlü taahhüt      
geçersizdir.                                                                    
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                   

    (D) BİR BAŞKASININ ARSASINDA BULUNAN KAYNAK ÜZERİNDEKİ HAK :                

    Madde 752 -Başkasının arsasındaki kaynak üzerinde hakkı bulunan kimse, bu   
arsa malikini, suyun alınması veya akıtılması için muktazi müsaadeyi vermeye    
icbar edebilir. Hilafına mukavele olmadıkça, bu hak başkasına temlik edilebilir 
ve mirasçıya intikal eder.                                                      
                                                                                
    Eğer bu hak,müstakil ve daimi bir mahiyeti haiz ise tapu sicilline          
gayrimenkul olarak kaydedilebilir.                                              
    (H) DİĞER  İRTİFAK HAKLARI:                                                 

    Madde 753 - Malik, herhangi bir kimseye veya bir cemaat lehine kendi        
arsası üzerinde nişan talimi veya mürur gibi muayyen bir istifadeye mütehammil  
olmak şartiyle; diğer irtifak hakları tesis edebilir.                           
    Hilafına mukavele olmadıkça  bu haklar başkasına temlik olunamaz ve         
bunların şümulu hak sahibinin adi ihtiyaçlarına göre  takdir olunur.            
    İrtifak haklarına dahil olan hükümler, bunlarda dahi caridir.               
                                                                                
                             ÜÇÜNCÜ FASIL                                       
                       Gayrimenkul mükellefiyeti                                
                                                                                
    (A)  GAYRİMENKUL MÜKELLEFİYETİNİN MEVZUU:                                   

    Madde 754 - Gayrimenkul mükellefiyeti, bir gayrimenkul malikinin; mülkü     
dolayısiyle, o gayrimenkul karşılık olmak üzere, diğer  bir kimse lehine bir şey
yapmağa veya vermeğe mecbur tutulmasıdır.                                       
    Bu mükellefiyet, diğer bir gayrimenkule malik olan kimse lehine de,         
mülkiyeti dolayısiyle tesis olunabilir.                                         
    İrat senetleri ve hukuku ammeye müteallik gayrimenkul mükellefiyetleri      
müstesna olmak üzere verilecek ve yapılacak şeylerin, takyit edilen             
gayrimenkulün mahiyeti ile münasebeti yahut istifade edecek gayrimenkulün       
işletilme ihtiyaçları ile alakası bulunmak lazımdır.                            
    (B) TESİS VE SUKUT:                                                         
    I.  Tesis:                                                                  
    1 - İktisap ve tescil :                                                     

    Madde 755 - Gayrimenkul mükellefiyetinin tesisi için, tapu siciline kaydı   
lazımdır. Sicil kaydında mükellefiyetin kıymeti olmak üzere Türk parası olarak  
muayyen bir miktar gösterilir. Eğer mükellefiyet muayyen  zamanlarda bir şey    
yapmak veya vermekten ibaret olursa diğer bir surette takdir edilmediği halde   
mükellefiyetin kıymeti beher sene verilecek veya yapılacak şeylerin yirmi       
misline müsavi addolunur. Hilafına  hüküm bulunmadıkça, gayrimenkul             
mükellefiyetlerinin iktisap ve tescili, gayrimenkul mülkiyeti hakkındaki        
hükümlere  tabidir.                                                             
    2 - Hukuku ammeye müteallik gayrimenkul mükellefiyet:                       

    Madde  756 - Hukuku ammeye müteallik gayrimenkul mükellefiyeti, hilafına    
hüküm bulunmadıkça tescile tabi değildir.                                       
    Kanun, bir şahsa yalnız  bir gayrimenkul mükellefiyeti tesisini istemek     
hakkını bahşettiği takdirde; bu mükellefiyet, ancak tescil ile teessüs eder.    

    3 - Teminat kastiyle yapılan gayrimenkul mükellefiyeti:                     

    Madde 757 - İrad senedine müteallik hükümler, bir alacağın teminatı olmak   
üzere tesis edilen gayrimenkul mükellefiyetinde de caridir.                     
                                                                                
    II. Sukut sebepleri:                                                        
    1 - Umumiyetle:                                                             

    Madde 758 - Gayrimenkul mükellefiyeti, sicil kaydının terkini ve takyit     
edilen gayrimenkulün büsbütün zayi olması ile sakit olur.                       
    Feragat ve iştira gibi sukut sebeplerinden biri bulunduğu halde takyit      
edilen gayrimenkulun maliki, sicildeki kaydın terkinine muvafakat etmesini,     
alacaklıdan istemek hakkını haiz olur.                                          
                                                                                
    2 - İştira :                                                                
    a)  Alacaklının iştirayı istemek hakkı :                                    

    Madde 759 - Alacaklı, bir mukavele ile mezun olduğu takdirde ve bundan      
başka aşağıdaki hallerde malikten, gayrimenkul mükellefiyetini satın almasını   
isteyebilir :                                                                   
    1 - Takyit edilen gayrimenkul, alacaklının haklarını mühim tehlikeye maruz  
kılacak surette taksim edilmiş  ise.                                            
    2 - Malik, gayrimenkulünün kıymetini, mukabilinde teminat vermeksizin       
tenkis eder ise.                                                                
    3 - Malik, birbiri ardınca üç sene yapmağa veya vermeğe mecbur olduğu       
şeyleri yapmamış veya vermemiş ise.                                             
    b)  Takyit edilen gayrimenkul malikinin iştirayı istemek hakkı:             

    Madde 760 - Takyit edilen gayrimenkul maliki, bir mukavele ile mezun        
olduğu takdirde ve bundan başka aşağıdaki hallerde iştira talebinde bulunabilir:
    1 - Gayrimenkul mükellefiyetini tesis eden akdin hükümlerine diğer taraf    
riayet etmez ise.                                                               
    2 - İştirası kabil olmamak üzere veya otuz seneden fazla bir müddet için    
tesis edilmiş olsa bile mükellefiyetin  teessüsünden itibaren otuz sene geçmiş  
ise otuz sene geçdikten sonra iştira  selahiyetini kullanabilmek için borçlu    
alacaklıya bunu her halde bir sene evvel ihbar ile mükelleftir.                 
    Müebbet bir irtifak  hakkına merbut olmak üzere tesis edilen gayrimenkul    
mükellefiyeti, iştira edilemez.                                                 
    c)   iştira bedeli:                                                         

    Madde 761 - Hakiki kıymetin daha az olduğunu ispat etmek salahiyeti baki    
kalmak şartiyle; iştira, gayrimenkul mükellefiyetinin kıymeti olmak üzere tapu  
sicilinde mukayyet olan meblağ mukabilinde, icra edilir.                        
    3 - Müruru zaman:                                                           

    Madde 762 - Gayrimenkul  mükellefiyetinde müruru zaman cari olmaz.          
Yapılacak ve verilecek şeylerden muacceliyet iktisap edenler, takyit edilen     
gayrimenkul malikinin şahsi borcu  olduğundan itibaren, müruru zamana tabi      
olurlar.                                                                        
    (C)  HÜKÜMLER :                                                             
    I.Alacaklının hakkı :                                                       

    Madde 763 - Gayrimenkul mükellefiyeti, borçluya karşı şahsi bir alacak      
husule getirmeyip ancak takyit edilen gayrimenkulün kıymeti üzerinden istifa    
edilmek hakkını  verir. Verilecek ve yapılacak  şey muaccel olduğu  tarihten    
itibaren  üç sene sonra şahsi  borç olur ve artık takyit edilen gayrimenkul, bu 
borcun karşılığı olmaktan çıkar.                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                   

    II. Borcun mahiyeti:                                                        

    Madde 764 - Takyit edilen gayrimenkulün maliki, değiştiği takdirde yeni     
malik başka bir muameleye hacet kalmaksızın, gayrimenkul mükellefiyetinin       
mevzuuna dahil şeylerle borçlu olur. Takyit edilen gayrimenkulün taksimi irat   
senetlerinde ne gibi hükümler vücude getirir ise gayrimenkul mükellefiyeti      
hakkında da aynı hükümler husule getirir.                                       
                                                                                
YİRMİ İKİNCİ BAP                                   
Gayrimenkul rehni                                  
                               BİRİNCİ FASIL                                    
                               Umumi hükümler                                   
                                                                                
    (A) ŞARTLAR :                                                               
    I.  Gayrimenkul rehinin şekilleri:                                          

    Madde 765 - Gayrimenkul rehni, ipotek veya ipotekli borç senedi ve irat     
senedi şeklinde tesis olunabilir. Bundan başka her hangi bir şekilde gayrimenkul
rehni, memnudur.                                                                
                                                                                
    II. Temin edilen alacak:                                                    
    1 - Resülmal:                                                               

    Madde 766 - Gayrimenkul rehin, ancak muayyen bir alacak için miktarı        
TÜrk parasiyle gösterilerek tesis olunabilir. Alacağın miktarı muayyen          
değilse, gayrimenkulün azami ne miktar için teminat teşkil edeceği, her iki     
tarafça tesbit olunur.                                                          
                                                                                
    (Ek: 14/11/1990 - 3678/27 md.) 766/a maddesi hükümleri saklıdır.            
    Yabancı para üzerinden rehin tesisi                                         

    Madde 766/a - (Ek: 14/11/1990 - 3678/28 md.)                                
    Yabancı para üzerinden gayrimenkul rehni tesisi, vadesi 5 yıl ve daha       
fazla olan dış kaynaklı krediler için mümkündür.Bu halde, her derecenin ifade   
ettiği miktar, rehin konusu alacağın tespit edildiği para türü üzerinden göste- 
rilir. Ancak aynı derecede birden fazla para türü kullanılarak rehin tesis      
edilemez.                                                                       
                                                                                
    Yabancı para ile tesis edilmiş rehne ait bir derecenin boşalması halinde,   
yerine, tescil edileceği tarihteki karşılığı Türk parası veya yabancı diğer bir 
para üzerinden rehin tesis edilebilir. Türk parası ile tesis edilmiş bir rehne  
ait derecenin boşalması halinde ise, yerine tescil edileceği tarihdeki karşılığı
yabancı para üzerinden rehin tesis edilebilir.                                  
                                                                                
    Yabancı veya Türk parası karşılıklarının hesabında hesap günündeki Türkiye  
Cumhuriyeti Merkez Bankasının döviz alış kuru esas alınır. Rehin haklarının     
hangi yabancı para üzerinden tesis edilebileceği Hazine ve Dış Ticaret Müsteşar-
lığınca belirlenir.                                                             
                                                                                
    2 - Faiz:                                                                   

    Madde 767  - Mürabaha hakkındaki hükümler mahfuz olmak üzere her iki taraf  
faiz miktarını serbestçe tayin edebilirler.                                     
                                                                                
    III. Rehnin mevzuu:                                                         
    1 - Hangi gayrimenkuller rehin olarak tesis olunabilir?                     

    Madde 768 - Bir gayrimenkulün rehni, ancak tapuda müseccel olmasına         
bağlıdır.                                                                       

    2 - Merhunun tayini:                                                        
    a)  Gayrimenkul bir ise:                                                    

    Madde 769 - Rehnin tesisi zamanında rehin ile takyit olunan gayrimenkul,    
tahsisen tayin edilmek lazımgelir. Taksim keyfiyeti tapu sicilinde gösterilmiş  
olmadıkça bir gayrimenkulün parçaları rehin ile takyit olunamaz.                
                                                                                
     b) Gayrimenkul birden ziyade ise:                                          

     Madde 770 - Birden ziyade gayrimenkul, aynı malike veya müştereken ve      
müteselsilen borçlu olan kimselere ait olduğu takdirde; aynı alacak için, rehin 
edilebilir. Aynı alacak için birden ziyade gayrimenkul üzerinde rehin tesis     
olunan diğer bütün hallerde, gayrimenkullerden herbiri bu alacağın muayyen bir  
hissesi için takyit edilmek iktiza eder. Hilafına mukavele olmadıkça teminatın  
tevzii, muhtelif gayrimenkullerin kıymeti ile mütenasip olmak lazımgelir.       
                                                                                
    (B)  TESİS VE SUKUT:                                                        
    I.  Tesis:                                                                  
    1 - Tescil:                                                                 

    Madde 771 - Gayrimenkul rehni,tapu siciline kayıt ile tesis olunur.         
Kanunen tayin olunan istisnalar mahfuzdur.                                      
    Gayrimenkul rehne müteallik akit, ancak resmi şekilde yapıldığı surette     
muteber olur.                                                                   
    2 - Gayrimenkul birden ziyade kimselere ait ise :                           

    Madde 772 - Bir gayrimenkulün hissedarlarından herbiri, kendi hissesini,    
rehin hakkı ile takyit edebilir.                                                
    Fakat, iştirak halindeki mülkiyette, gayrimenkulün rehni; ancak tamamı,     
iştirake dahil olanların cümlesi namına takyit edilmek suretiyle sahih olur.    
    II. Sukut :                                                                 

    Madde 773 - Gayrimenkul rehni, kaydın terkini ve gayrimenkulün tamamen      
ziyaiyle sakit olur.                                                            
    Umumi menfaat için istimlak halinde, rehnin sukutu, kanunu mahsusuna        
bağlıdır.                                                                       
    III.  Parçaların birleştirilmesi halinde:                                   
    1 - Teminatın başka araziye geçmesi:                                        

    Madde 774 - Hükümet eliyle veya hükümetin nezareti altında muhtelif arazi   
parçaları birleştirildiği surette o parçaları takyit eden rehinler, sıralarını  
muhafaza ederek, mukabillerinde alınan araziye geçer                            
    Muhtelif alacaklara karşı merhun bulunan veya bazıları merhun olmayan birden
ziyade parça yerine kaim arazinin tamamı, mümkünse evvelki sıralarını muhafaza  
etmek suretiyle o parçaların üzerindeki rehinler ile takyit edilmiş olur.       
    2 - Borçlunun iştira hakkı:                                                 

    Madde 775 - Parçaların birleştirilmesi nihayet buluncaya kadar borçlu       
tediyeden üç ay evvel haber vermek şartiyle bunların üzerindeki rehin haklarını 
satın alabilir.                                                                 
    3 - Nakdi tazminat:                                                         

    Madde 776 - Rehin hakları ile mukayyet olan bir gayrimenkul için tazminat   
tediye edilmiş olduğu takdirde tazminat, alacaklılar arasında sıralarına göre ve
aynı sırada iseler alacakları nisbetinde tevzi olunur. Tazminat, temin edilen   
alacağın yirmide birinden fazla olduğu veya yeni gayrimenkul alacak için teminat
teşkil etmediği surette alacakların muvafakati olmaksızın borçluya verilemez.   

    (C)  HÜKÜMLERİ:                                                             
    I.  Alacaklının hakkının şümulü:                                            

    Madde 777 - Gayrimenkul rehini, mütemmim cüzülerine ve teferruatına şamil   
olur.                                                                           
    Makine veya otel mefruşatı gibi rehin senedinde sarahaten teferruat olarak  
gösterilen ve tapu sicilinde zikrolunan şeyler, kanunen teferruattan            
sayılamıyacağı ispat edilmedikçe,teferruattan addedilir. Teferruat üzerinde     
üçüncü şahsa ait haklar mahfuzdur.                                              
    II. Kiralar:                                                                

    Madde 778 - Kiraya verilmiş bir gayrimenkulü takyit eden rehin, merhunun    
nakde tahvili için alacaklı tarafından başlayan takibattan veya borçlunun       
iflasına hükümden nakde tahvil zamanına kadar geçen müddete ait kiralara da     
şamil olur. Bu hak, kiracıya karşı ancak takibatın kendisine tebliğinden veya   
iflasın ilanından sonra dermeyan olunabilir.                                    
    Vadesi hülul etmeyen kiraya müteallik olarak malik tarafından icra olunan   
hukuki tasarruflar veya bu kiralar üzerine başka alacaklılar tarafından konulan 
hacizler, kiranın muacceliyet kesbetmesinden evvel, rehnin nakde tahvili için   
takibatta bulunan alacaklı hakkında muteber değildir.                           
    III.  Müruru zamanın cereyan etmemesi:                                      

    Madde 779 - Gayrimenkul bir rehnin tescili, alacak hakkında müruru          
zamanın cereyanına mani olur                                                    
    IV. Teminat:                                                                
    1 - Gayrimenkulün kıymetinin tenkisine karşı tedbirler:                     
    a)  Muhafaza tedbirleri:                                                    

    Madde 780 - Malik tarafından, merhunun kıymetini düşürecek bir fiil veya    
ihmal vukuunda; alacaklı, hakimden borçluya lazımgelen tenbihatın yapılmasını   
istiyebilir.                                                                    
    Alacaklı,lazım olan tedbirleri ittihaz etmek üzere hakim tarafından mezun   
kılınabileceği gibi teehhürde tehlike mevcut olduğu surette bu tedbirleri       
kendiliğinden ittihaza da salahiyeti vardır. Bu hususdaki masrafları malik,     
kendisine borçlu olur. Alacaklı bu masraflar için tescile hacet olmıyarak       
gayrimenkul üzerinde diğer müseccel mükellefiyetlere rüçhanlı rehin hakkını     
haizdir.                                                                        
    b)  Teminat ve evvelki halin tesisi:                                        

    Madde 781 - Gayrimenkulün kıymetinin tenezzülü halinde, alacaklı, borçlu-   
sundan teminat veya evelki halin tesisini istiyebilir.                          
    Alacaklı, kıymetin tenezzülü tehlikesi mevcut olduğu takdirde dahi          
teminat istiyebilir.                                                            
    Borçlu, hakim tarafından verilen mühlet içinde teminat vermediği veya       
evvelki hali tesis etmediği surette, alacaklı, borçtan teminat noksanına tekabül
edecek bir miktar tediyesini talebeder.                                         
    2 - Malikin kusuru olmaksızın rehnin kıymetten düşmesi:                     

    Madde 782 - Merhunun kıymeti, malikin kusuru olmaksızın tenezzül ederse     
alacaklı ancak malikin aldığı teminat nispetinde kendisinden taminat veya       
tediyat istiyebilir. Bununla beraber alacaklı kıymetin tenezzülüne mani olacak  
veya bu                                                                         
tenezzülü izale edecek tedbirler yapabilir.Alacaklı, bu yoldaki masraflar için  
tescile hacet olmıyarak gayri menkul üzerinde diğer müseccel mükellefiyetlere   
rüçhanlı bir rehin hakkını haizdir. Fakat malik, bu masraflardan dolayı şahsen  
mesul olmaz.                                                                    
    3 - Malikin merhunattan bazı parçaları mülkünden çıkarması:                 

    Madde 783 - Malik rehin ile takyit edilmiş olan gayri menkulün temin        
edildiği alacağın yirmide birinden az kıymeti olan bir parçasını mülkünden      
çıkarır ise; alacaklı kendisine alelhesap bu parçanın kıymeti ile mütenasip bir 
miktar tediyede bulunulduğu veya gayrimenkulün kalan kısmı kafi bir teminat     
teşkil ettiği takdirde o parça üzerindeki rehinin fekkinden, imtina edemez.     
                                                                                
    V. Sonradan tesis edilen ayni haklar:                                       

    Madde 784 - Malikin, merhun olan gayrimenkulü başka ayni haklarla takyit    
etmek salahiyetinden feragati muteber değildir. Alacaklının gayrimenkul         
üzerindeki rehin hakkı, o gayrimenkulün üzerinde müsaadesi olmaksızın sonradan  
tesis edilen bütün irtifak haklarına ve gayri menkul mükellefiyetlerine takaddüm
eder.Merhun nakde tahvil edilirken evvelki alacaklıyı izrar eden bu haklar,     
terkin olunur.                                                                  
    Evvelki alacaklının talebi ile irtifak haklarının veya gayri menkul         
mükellefiyetlerinin terkini halinde bu hakların sahipleri merhunun nakde        
tahvilinde alacakları sonradan kaydolunan alacaklılara karşı, haklarının        
kıymetini o nakitten istifa etmekte, rüçhanı haizdirler.                        
                                                                                
    VI.  İpotek derecesi:                                                       
    1 - Hükümler:                                                               

    Madde 785 - Gayri menkul rehin edilirken hangi ipotek derecesine            
kaydedilirse o derecenin ifade ettiği kuvvetle teminat teşkil eder. Rehin       
hakları, kendilerine takaddüm edecek meblağ miktarı kayitte irae edilmek        
şartiyle ikinci veya her hangi bir derecede olmak üzere tesis edilebilir.       
                                                                                
    2 - Tertip:                                                                 

    Madde 786 - Bir gayri menkul üzerinde muhtelif derecede rehinler tesis      
olunursa bunlardan birinin terkini, alacaklıyı serbest kalan dereceye geçirmez. 
Malik, terkin olunan rehnin yerine bir diğerini tesis edebilir.                 
                                                                                
    Sonradan gelen alacaklılara serbest derecelerden istifade etmek hakkını     
veren mukavelelerin muteber olması, tapu siciline o yolda şerh verilmelerine    
bağlıdır.                                                                       
                                                                                
    3 - Boş dereceler :                                                         

    Madde 787 - Bir rehin hakkı muahhar bir sırada olarak tesis olunduğu ve ona 
tekaddüm eden başka rehinler mevcut olmadığı veya borçlu mukaddem bir rehin     
senedini kullanmadığı, yahut mukaddem alacak kaydolunmuş meblağ miktarına vasıl 
olmadığı takdirde; nakte tahvili halinde gayrimenkulün semeni, boş dereceler    
nazarı itibara alınmaksızın, sıralarına göre teminatlı alacaklılara verilir.    
                                                                                
    VII.  Rehin nasıl nakde tahvil olunur :                                     

    Madde 788 -Borçlu,borçlarını ödemediği surette alacaklı gayrimenkulün       
semeninden alacağını istifa eder. Borçlu, borcunu tediye etmediği surette       
alacaklıya gayrimenkulü temellük etmek salahiyeti veren her türlü mukavele      
batıldır.Aynı alacak için birden ziyade gayri menkul üzerinde rehin tesis       
edilmiş ise alacaklı bunların aynı zamanda satılmasını talep etmeğe mecburdur.  
Bununla beraber icra memuru, ancak bey'i zaruri olanlarını satar.               

    1 - Satış bedelinin tevzii:                                                 

    Madde 789 - Gayrimenkulün satış bedeli, alacaklılar arasında sıralarına     
göre tevzi olunur.                                                              
    Aynı sırada olan alacaklılar, bedele, alacakları nisbetinde iştirak         
ederler.                                                                        
                                                                                
    2 - Teminatın şumulü:                                                       
                                                                                

    Madde 790 - Gayrimenkul rehni, alacaklıya şunları temin eder:               
                                                                                
    1 - Resülmali.                                                              
    2 - Takip masrafları ve geçen günlerin faizleri.                            
    3 - İflasın açıldığı veya gayri menkulün satılması talep edildiği zamanda   
        vadeleri hulül etmiş bulunan üç senelik faizler ile son vadeden itibaren
        cereyan eden faizler.                                                   
    Evvelce tayin edilmiş olan faiz miktarı sonradan gelen alacaklıların        
zararına olarak yüzde beşten fazlaya çıkarılamaz.                               
    3 - Masraflar için teminat:                                                 

    Madde 791-Gayri menkulün muhafazası veya malik hesabına sigorta ücretleri   
tediye için alacaklının yaptığı masraflar,tıpkı alacağı gibi teminatlıdır.      
                                                                                
    VIII.  Arazinin ıslahı neticesinde rehin hakkı:                             
    1 - Sıra:                                                                   

    Madde 792 - Hükümet marifetiyle icra olunan ıslahat neticesinde arazinin    
kıymeti arttığı surette malik, hissesine isabet eden masraflar için bu araziyi, 
bu masraflar bedelinde kendisine ikraz eden alacaklı lehine olarak bir rehin    
hakkı ile takyit edebilirler. Bu hak sicile kaydolunur. Ve o arazi üzerinde     
mukayyet bütün mükellefiyetlere takaddüm eder.                                  
                                                                                
    Fakat Hükümet, bu islahat masrafına iştirak etmemiş ise; malik arazisini    
masraflarının en çok üçte ikisi için rehin hakkı ile takyit edebilir.           
    2 - Alacağın ve rehnin sukutu:                                              

    Madde 793 - Devletin yardımı olmaksızın icra edilen arazi ıslahatında       
masraf hisselerine karşılık olarak kaydolunan borç, resülmalin yüzde beşinden az
olmamak üzere senevi taksitlerle ödenir. Rehin hakkı gerek alacak gerek senevi  
taksitler hakkında bunların muaccel oldukları tarihten itibaren üç sene sonra   
sakıt olur. Sonra gelen alacaklılar, sıralarına göre ileri geçerler.            
                                                                                
    IX.  Sigorta tazminatı :                                                    
                                                                                

    Madde 794 - Muacceliyet kesbeden sigorta tazminatı ancak gayri menkul       
üzerinde rehin hakkını haiz olan bütün alacaklıların rızasiyle, malike          
verilebilir.                                                                    
                                                                                
    Bununla beraber işbu tazminat rehin ile mukayyet olan gayri menkulün        
evvelki haline iadesi için kafi bir teminat mukabilinde, malike tediye edilir.  
    Yangına karşı, sigorta hakkındaki hükümler mahfuzdur.                       
                                                                                
    X. Alacaklının temsili:                                                     

    Madde 795 - Müstacelen bir karar ittihazı lazım gelip te bizzat müdahalesi  
kanunen icabeden alacaklının ismi veya ikametgahı meçhul olduğu hallerde        
borçlunun veya diğer alakadarların talebi üzerine sulh hakimi o alacaklıya,     
bir kayyım tayin edebilir.                                                      

                               İKİNCİ FASIL                                     
                                 İpotek                                         
                                                                                
    (A) GAYESİ VE MAHİYETİ:                                                     

    Madde 796 - Halen mevcut veya ileride vücut bulacak yahut vücut bulması     
muhtemel olan her hangi bir alacağın temini için,ipotek tesis olunabilir.       
    Bu suretle takyit edilen gayri menkul, borçlunun kendi mülkü olmak lazım    
değildir.                                                                       
    (B) TESİS VE SUKUT:                                                         
    I. Tesis:                                                                   

    Madde 797 - Temin ettiği alacak miktarı gayri muayyen veya mütehavvil olsa  
bile; tesis olunan ipotek, tapu sicillinde sabit bir derece işgal eder ve       
temin olunan alacakta ne gibi bir tahavvül vakı olursa olsun,tescildeki sırasını
muhafaza eyler.                                                                 
    Tapu memuru, tesis olunan ipotek hakkında alacaklının talebi üzerine        
kendisine bir suret verir. Bu suret kıymetli evraktan madut olmayıp ancak       
tescilin vukuunu ispata medar olur.Mukavelenamenin üzerine tescil keyfiyetinin  
şerh ve tasdik edilmesi, suret makamına kaim olur.                              
    II. Alacağın sukutu:                                                        
    1 - Kaydın terkini:                                                         

    Madde 798 - Takyit edilmiş olan gayri menkulün maliki, alacağın sukutu      
halinde,tapu sicilindeki kaydın terkinini alacaklıdan istiyebilir.              
    2 - Şahsen mesul olmıyan malikin hakkı:                                     

    Madde 799 - Başkasının alacağı için üzerinde ipotek tesis edilen            
gayrimenkulün,maliki borçlu hakkındaki şartlara göre borcu itfa edip            
gayrimenkulünü rehinden kurtarabilir ve iskat ettiği borç için alacaklının      
yerine kaim olur.                                                               
    3 - İpotekten kurtarma:                                                     
    a) Şartları ve usulü:                                                       

    Madde 800 - Kıymetinden fazla bir borç ile takyit edilmiş olan bir          
gayrimenkulü,o borçtan şahsen mesul olmıyan bir kimse iktisap ederse takibat    
başlamadan evvel satış bedelini ve ıvazsız temellükte  gayrimenkul için takdir  
ettiği kıymeti alacaklılara tediye ederek,o gayrimenkulü ipotekten kurtarabilir.
    Bu kimse,gayrimenkulü ipotekten kurtaracağını altı ay evvel tahriren        
alacaklılara ihbar eder ve teklif ettiği para alacaklılar arasında sıralarına   
göre tevzi olunur.                                                              
    b) Müzayede:                                                                

    Madde 801 - Alacaklılar,gayri menkulü iktisap eden kimsenin bu baptaki      
teklifi kendilerine tebliğ ettiği günden itibaren bir ay içinde masraflarını    
peşin vererek rehnin aleni müzayedesini,talep edebilir. Bu müzayedenin,ilandan  
sonra ve talebin vuku bulduğu günden itibaren ikinci ay içinde yapılması        
lazımdır.                                                                       
    Müzayede bedeli, teklif edilen meblağdan fazla olduğu takdirde bu bedel     
alacaklılar arasında tevzi edilir.Müzayede masrafı,müzayede bedelinin teklif    
olunan meblağdan fazla olması halinde teklif sahibine ve aksi takdirde          
müzayedeyi istiyen alacaklıya ait olur.                                         
    4 - İhbar:                                                                  

    Madde 802 - ipotekle takyit edilmiş olan gayrimenkulün maliki,borçtan       
şahsen mesul değil ise alacaklının tediye talebi kendisine karşı muteber olmak  
için borçlu ile kendisine de tebliğ edilmek lazımdır.                           

    (C) İPOTEĞİN HÜKMÜ:                                                         
    I. Mülkiyet ve rehin:                                                       
    1 - Temlik:                                                                 

    Madde 803-İpotekle takyit edilmiş olan bir gayri menkulün ahare temliki,    
hilafına mukavele olmadıkça borçlunun borcunda ve teminatında tahavvül husule   
getirmez.Lakin yeni malik, borcu kabul ettiği takdirde eğer alacaklı hakkını    
evvelki borçluya karşı muhafaza ettiğini senesi içinde tahriren beyan etmemiş   
ise evvelki borçlu, borcundan kurtulur.                                         
    2 - Gayrimenkulün taksimi:                                                  

    Madde 804 -İpotekle takyit edilmiş gayrimenkulün bir kısmı, yahut aynı      
malikin bu suretle mukayyet müteaddit gayri menkullerden birisi, ahare temlik   
yahut gayri menkul taksim edilirse;hilafına bir mukavele bulunmadıkça,teminat   
her kısmın kendi kıymetine göre mütenasiben tevzi olunur.Bu tevzii kabul        
etmiyen alacaklı,tevziin kesbi katiyet ettiği tarihten itibaren bir ay içinde   
alacağının bir sene zarfında ödenmesini istiyebilir.                            
    Gayri menkulü iktisap edenler borçtan kendi parçalarına düşen hisseyi       
kabul ettikleri takdirde eğer alacaklı,hakkını evvelki borçluya karşı muhafaza  
ettiğini senesi içinde tahriren beyan etmemiş ise, evvelki borçlu borcundan     
kurtulur.                                                                       
    3 - Alacaklıya ihbar:                                                       

    Madde 805 - Gayri menkulü iktisap eden kimsenin borcu kabul ettiği tapu     
memuru tarafından alacaklıya ihbar edilir.Alacaklının beyanda bulunması için    
senelik müddet, bu ihbardan itibaren cereyan eder.                              
    II. Alacağın temliki:                                                       

    Madde 806 - İpotekle temin edilmiş olan bir alacağın temliki sahih olmak    
için,tescili şart değildir.                                                     
    (D) KANUNİ İPOTEKLER:                                                       
    I.Tescil edildiği halde:                                                    
    1 - Şartları:                                                               

    Madde 807- Aşağıdaki kimseler, kanuni bir ipoteğin tescilini isteyebilirler:
                                                                                
    1  - Sattığı gayrimenkul üzerinde semeni temin için bayi.                   
    2  - Taksimden münbais matlubat için, evvelce beyinlerinde müşterek olan    
         gayrimenkul üzerinde mirasçılar ve hissedarlar.                        
    3  - Bir gayrimenkul üzerindeki inşaat yahut ameliyatta malzeme  vererek    
         veya vermiyerek çalışmış olmaları hasebiyle malik veya müteahhit       
         zimmetinde tahakkuk eden alacakları için o gayri menkul üzerinde bu    
         müteahhit ve işçiler.                                                  
     Kanunun bu suretle kendilerine ipotek hakkı tanıdığı kimselerin evvelce    
yapılmış bir mukavele ile işbu haklarından feragatleri, muteber değildir.       
    2 - Bayi,mirasçı ve hissedarlar:                                            

    Madde 808 - Bayiin, mirasçının ve hissedarın kanuni ipotek hakkı mülkiyetin 
naklinden sonra üç ay zarfında tescil olunmak lazımdır.                         
    3 - İşçiler ve mütaahhitler :                                               
    a)  Tescil:                                                                 

    Madde 809 - İşçilerin ve mütaahhitlerin ipotek hakkı işin icrasını iltizam  
ettikleri günden itibaren tapu siciline kaydolunabilir. Tescil nihayet işlerin  
hitamını velyeden üç ay içinde istenebilir. Bu tescil, alacak, malik tarafından 
kabul edilmiş veya mahkemece hüküm altına alınmış ise yapılabilir.Malik bir     
alacaklıya kafi teminat verirse tescil talep olunamaz.                          

    b)  Sıra:                                                                   

    Madde 810 - İşçilerin ve mütaahhitlerin haiz oldukları kanuni ipotek hakkı  
ayrı ayrı ve muhtelif tarihlerde tescil edilmiş olsa bile bunlar alacaklarını   
istifa hususunda müsavi hakka maliktirler.                                      
    c)  İmtiyaz:                                                                

    Madde 811 - Rehin nakde tahvil edildiği zaman işçiler ve mütaahhitler bütün 
alacaklarını istifa edememek suretiyle zarara uğrarlarsa; bu zararın vukuunu ev-
velden bilen veya bilmesi lazımgelen mukaddem sıradaki alacaklılar, hisselerine 
düşen miktarın mecmuundan arsanın kıymetine isabet eden miktar tenzil edildikten
sonra mütebakisinden vaki olan zararı tazmin ile mükellef olur. Evvelki sırada  
bulunan alacaklı, gayri menkul rehin senedini başkasına temlik etmiş ise işçinin
ve mütaahhidin temlik sebebiyle mahrum kaldıkları miktardan mesul olur. İşe baş-
lanıldığı, alakadarın ihbarı üzerine tapu siciline işaret edilince; tescil müd- 
detinin hitamına kadar, o gayrimenkulde ipotekten başka bir şekilde teminat     
tescil edilemez.                                                                
                                    ÜÇÜNCÜ FASIL                                
                          İpotekli borç senedi ve irat senedi                   
                                                                                
    (A)  İPOTEKLİ BORÇ SENEDİ:                                                  
    I. Gayesi ve mahiyeti:                                                      

    Madde 812 - İpotekli borç senedi, gayrimenkul rehinle temin olunmuş şahsi   
bir alacaktır.                                                                  
    II. Kıymet takdiri:                                                         

    Madde 813 - İpotekli borç senedinin tesisi için gayrimenkulün tapu idaresi  
marifetiyle kıymetinin resmen takdir edilmiş olması lazımdır. İpotekli borç se- 
nedi, takdir edilmiş olan kıymeti mütecaviz miktar için tesis olunamaz.         
    III. Feshin ihbarı:                                                         

    Madde 814 - Hilafı şart edilmemiş ise ipotekli borç senedinin feshi, faiz   
tediyesi için mutad olan günden en aşağı altı ay evvel alacaklı ve borçlu tara- 
fından ihbar olunabilir.                                                        
    IV. Malikin vaziyeti :                                                      

    Madde 815 - Başkasının borcu için gayrimenkulü rehin edilmiş olan malik hak-
kında da, ipotek hükümleri tatbik olunur.                                       
    Başkasının borcu için gayrimenkulü rehin edilmiş olan malik alacaklıya karşı
borçlunun haiz olduğu bütün defileri dermeyan edebilir.                         
    V. Temlik, taksim :                                                         

    Madde 816 - İpotekli borç senedi ile teminat teşkil eden gayrimenkulün tem- 
lik ve taksimi üzerine terettüp eden hükümler, ipotek hakkındaki kaidelere tabi-
dir.                                                                            
                                                                                
    (B)  İRAT SENEDİ :                                                          
    I. Mahiyeti ve gayesi :                                                     

    Madde 817 - İrad senedi, bir gayrimenkul üzerine gayrimenkul mükellefiyeti  
olarak tesis olunan bir alacaktır. İrat senediyle ancak zirai gayrimenkuller,   
evler ve üzerine bina inşa edilecek arsalar takyit olunabilir.                  
    İrat senedi, şahsi bir borç tevlit etmez ve alacağın cihetini de ihtiva ey- 
lemez.                                                                          
    II. irat senedi resülmalinin azami miktarı:                                 

    Madde 818 -  Zirai gayrimenkulü takyit eden irat senedinin resülmali, arzın 
irat kıymetinin üçte ikisine bina kıymetinin yarısının ilavesinden hasıl olan   
miktarı tecavüz edemez. Şehirlerdeki gayrimenkulleri takyit eden irat senedinin 
resülmali, o gayrimenkullerin irat kıymetlerine arsa ve bina kıymetlerinin zam- 
mından                                                                          
hasıl olan yekünun yarısının beşte üçünü tecavüz edemez. Bu kıymetlerin tapu    
idaresi marifetiyle resmen takdir ettirilmesi lazımdır.                         
    III. Hazinenin mesuliyeti:                                                  

    Madde 819 - Kıymetlerin lazımgelen ihtimam ile takdir edilmemesinden, hazine
mesuldür. Hazine kusuru olan memurlara rücu edebilir.                           
    IV. İştira hakkı:                                                           

    Madde 820 - İrat senedi ile takyit edilmiş olan gayrimenkulün maliki, her   
iki taraf, altı seneden daha uzun bir müddet için feshedilmemesini mukavele et- 
miş olsalar bile beher altı senelik devrenin hitamından bir sene evvel haber    
vermek şartiyle bu senedi, iştira hakkını haizdir. İrat senedi ile alacaklı     
olan, ancak kanunen muayyen hallerde alacağın tediyesini isteyebilir.           
    V. Borç ve mülkiyet:                                                        

    Madde 821 - İrat senedi ile takyit edilmiş gayrimenkule malik olan kimse,   
o senedin borçlusu olur.                                                        
    Gayrimenkulü iktisabeden kimse başka hiç bir muameleye hacet kalmaksızın    
irat senedindeki alacağın borçlusu olup o güne kadar ona malik bulunan, borcun- 
dan beri olur. Gayrimenkul, irat senedinin faizlerine karşılık olmaktan çıktığı 
tarihten itibaren, o faizler malikin şahsi borcu olur.                          
    VI.Taksim:                                                                  

    Madde 822 - İrat senediyle takyit edilmiş olan gayrimenkul taksim edildikte 
her parçaya malik olan kimse senetteki alacağı borçlanır.                       
    İpotekle takyit edilmiş olan gayrimenkulün taksimi hakkındaki kaideler bu   
muhtelif parçalar üzerine tevzi edilen borçlara da tatbik olunur.               
    İrat senedinin malikler tarafından iştirasına alacaklı talip olduğu halde   
bir sene zarfında bu iştirayı yapmaları lüzumunu borçların tevzii katiyet       
kesbettiği tarihten itibaren nihayet bir ay içinde kendilerine ihbar etmeğe     
mecburdur.                                                                      
                                                                                
    (C) MÜŞTEREK HÜKÜMLER:                                                      
                                                                                

    Madde 823-  İpotekli borç senedi ve irat senedi, ne bir şartı ne de         
mukabilinde bir şey itası kaydını ihtiva edemez.                                
    I.Tesis:                                                                    
    1 - Alacağın mahiyeti:                                                      
    2 - Borç ile münasebeti:                                                    

    Madde 824 - İpotekli borç senedi yahut irat senedi tesis olunduğunda tesi-  
sin sebebini teşkil eden borç, akdi tecdit suretiyle iskat edilmiş olur.        
    Hilafına  bir mukavele yapılmış olursa bu mukavele ancak akitler ve hüsnü   
niyet sahibi olmayan üçüncü şahıslar hakkında muteberdir.                       
                                                                                
    3 - Tescil ve senet:                                                        
    a)  Senedin lüzumu:                                                         

    Madde 825 - Tapu siciline kaydedilen her bir borç senedi veya irat senedi   
için tapu memuru tarafından bir senet verilir.                                  
    Tescil muamelesi üzerine senedin tanziminden mukaddem dahi kanuni  hükümler 
terettüp eder.                                                                  
                                                                                
    b)  Senedin tanzimi:                                                        

    Madde 826 - İpotekli borç senedi tapu memuru  tarafından tanzim olunur.     
Senetler tapu memuru ile salahiyettar hakimin imzasını havi olmak lazımdır.     
    Senetler, alacaklıya yahut onun vekiline ancak  borçlunun ve takyit edilen  
gayrimenkul malikinin rızasiyle verilebilir.                                    

    c) Senedin şekli :                                                          

    Madde 827 - İpotekli borç senedinin ve irat senedinin şekilleri nizamnamei  
mahsus ile tayin olunur.                                                        
    4 - Alacaklının tayini:                                                     
    a) Tanzim edilirken:                                                        

    Madde 828 - İpotekli borç senedi ve irat senedi nama veya hamile muharrer   
olur. Bunlar gayrimenkul malikinin namına da tanzim olunabilir.                 
    b) Vekil suretiyle :                                                        

    Madde 829 - İpotekli borç senedi veya irat senedi tesis olundukta tediyatı  
icra ve ahz, tebligatı kabul, teminatın tenkisine muvafakat ve umumiyetle       
alacaklının ve borçlunun ve malikinin hukukunu tam bir ihtimam ve bir           
bitaraflık ile muhafaza mükellefiyetlerini haiz olmak üzere bir vekil tayin     
olunabilir.                                                                     
    Vekilin ismi tapu siciline ve rehin senedine kaydolunur. Vekalet, hitam     
bulduğu takdirde eğer alakadarlar ittifak edemezlerse hakim  icap eden          
tedbirleri ittihaz eyler.                                                       
    5 - Tediye mahalli :                                                        

    Madde 830 - Rehin senedi hilafını tayin etmediği takdirde senet, hamile     
muharrer olsa dahi borçlu bütün tediyatını alacaklının ikametgahında            
yapmağa mecburdur. Alacaklının ikametgahı malüm olmaz yahut borçlunun zararına  
olarak tebdil edilirse borçlu tediyatını kendi yahut alacaklının evvelki        
ikametgahındaki tapu dairesine yatırmak suretiyle borcundan kurtulabilir.       
Senedin faiz kuponları varsa, faiz tediyatı, kuponu ibraz edene yapılır.        
    6 - Alacağın temlikinden sonra tediye:                                      

    Madde 831 - Alacağın temliki halinde borçlu kendisine bu temlik hakkında    
bir ihbar vaki olmadıkça senet hamile muharrer olsa dahi kuponsuz olan faiz ve  
senevi taksitlerini evvelki alacaklıya tediye edebilir.                         
    Bununla beraber resülmalin tamamı veya bir kısmı her halde ancak tediye     
zamanında alacaklı olduğu tahakkuk eden kimseye ödenmiş ise muteber olur.       
    II. Alacağın sukutu:                                                        
    1 - Alacaklının mevcut olmaması halinde :                                   

    Madde 832 - Alacaklı mevcut olmadığı yahut olup ta rehinden feragat ettiği  
takdirde borçlu tapu sicilindeki kaydı terkin veya ipka ettirmekte muhtardır.   
Borçlu, senedi yeniden tedavül ettirebilir.                                     
    2 - Terkin:                                                                 

    Madde 833 - ipotekli borç senedi ile irat senedinin kaydı bilmuvafaka senet 
iptal edilmeden veya hakim tarafından hükümsüzlüğüne karar verilmeden evvel     
tapu sicilinden terkin olunamaz.                                                
    III. Alacaklının hakları:                                                   
    I - Hüsnü niyetin himayesi:                                                 
    a) Sicil hakkında:                                                          

    Madde 834 - Tapu sicilinin ipotekli borç veya irat senedine taalluk eden    
münderecatına hüsnü niyetle istinat etmiş olan her şahıs hakkında, sicil metni  
muteberdir.                                                                     
    b) Senet hakkında:                                                          

    Madde 835 - Usulüne muvafık surette tanzim edilen ipotekli borç senedi ve   
irat senedi münderecatına hüsnü niyetle istinat etmiş olan her şahış            
hakkında,bu senetlerin metni muteberdir.                                        

    c)  Senedin tescil ile münasebeti:                                          

    Madde 836- Metinleri sicil kaydına mutabık olmayan veya sicil kaydı         
bulunmayan ipotekli borç senedi ile irat senetleri hakkında, tapu sicil         
kaydına itibar olunur. Bu senetleri hüsnü niyetle iktisap etmiş olan kimse      
tapu sicilli hakkında muayyen hükümler dairesinde düçar olduğu zararın tazminini
isteyebilir.                                                                    
    2 - Alacaklının haklarını kullanması:                                       

    Madde 837 - Bir ipotekli borç senedinin veya irat senedinin ihtiva ettiği   
alacak gerek hamile gerek nama muharrer olsun senet ile birlikte olmaksızın     
temlik ve terhin edilemez ve o alacakta diğer her hangi bir surette tasarruf    
olunamaz.                                                                       
    Senedin hükümsüzlüğüne karar verildiği veya senet henüz tanzim olunmadığı   
hallerde alacağı iddia etmek hakkı, mahfuzdur.                                  
    3 - Temlik:                                                                 

    Madde 838 - İpotekli borç senedinin veya irat senedinin ihtiva ettiği       
alacağın temliki için senedin teslimi şarttır. Senet, nama muharrer ise temlik  
keyfiyetinin senede işaret edilmesi ve iktisap edenin isminin yazılması da      
lazımdır.                                                                       
    IV. İptal kararı :                                                          
    1 - Ziya halinde :                                                          

    Madde 839 - Bir senet veya faiz kuponu zayi olmuş yahut borcu iskat niyeti  
ile olmaksızın imha  edilmiş ise alacaklı, senedin hükümsüzlüğüne karar         
verilerek bedelinin ödenmesini yahut borç henüz muacceliyet kesbetmemiş ise yeni
bir senet veya kupon itasını, hakimden istiyebilir.                             
    Senedin hükümsüzlüğüne, hamile muharrer senetler için muayyen usule         
tevfikan, karar verilir. İtiraz müddeti bir senedir. Borçlu dahi bedeli         
ödenildiği halde ibraz edilemiyen senedin hükümsüzlüğüne karar verilmesini aynı 
veçhile talebetmek hakkını haizdir.                                             
    2 - Alacaklının ilan ile davet edilmesi:                                    

    Madde 840 - İpotekli borç senedi ile alacaklı olan kimse on seneden beri    
meydanda olmaz ve bu müddet zarfında hiç bir faiz talep edilmemiş bulunursa     
takyit edilen gayri menkul maliki, gaiplik kararına dair hükümlere tevfikan,    
alacaklıyı ilan tarikiyle yapılacak bir tebliğ ile davet etmesini, hakimden     
istiyebilir. Alacaklı kendisini bildirmez ve yapılan tahkikattan ağlep bir      
ihtimale göre alacağın kalmadığı anlaşılır ise hakim senedin hükümsüzlüğüne ve  
tapu sicilindeki derecenin boş bırakılmasına karar verir.                       
    V. Borçlunun defileri:                                                      

    Madde 841 - Borçlu, ancak tescilden veya senetten mütevellit olan defilerle 
mutalebede bulunan alacaklıya karşı şahsen haiz olduğu defileri dermeyan ede-   
bilir.                                                                          
                                                                                
    VI. Tediye:                                                                 

    Madde 842 - Alacaklı borcun, tamamen tediyesi halinde borçlunun talebi      
üzerine senedi iptal edilmemiş olarak kendisine teslime mecburdur.              
    VII.  Hukuki münasebette değişiklik:                                        

    Madde 843 - Borca karşı alelhesap tediyatta bulunulması, yahut borcun       
tahfifi, yahut gayri menkul üzerindeki takyidin fekki gibi bir suretle tadilat  
icra edildiği takdirde borçlu bu tadilatı tapu siciline kaydettirmek hakkını    
haizdir. Tapu memuru, bu tadilatı senede işaret etmeğe mecburdur. Bu tescil     
yapılmadığı halde; senevi taksit şeklinde vakı olan tediyeler müstesna olmak    
üzere vuku bulan tadilat, senedi hüsnü niyetle iktisap etmiş olan kimseye karşı 
dermeyan olunamaz.                                                              

                                  DÖRDÜNCÜ FASIL                                
                     Gayrimenkul karşılık gösterilerek senet ihracı             
                                                                                
    (A) GAYRİMENKUL KARŞILIKLI SENEDAT:                                         
                                                                                

    Madde 844 - Nama veya hamile muharrer olan tahviller, aşağıdaki şekillerde  
bir gayrimenkul rehni ile temin edilebilir.                                     
    1 - istikrazın tamamı için bir ipotek veya ipotekli borç senedi tesis ve    
borçlu ile alacaklıların cümlesini birden temsil edecek bir mümessil tayini;    
    2 - İhracı deruhte eden müessese lehine istikrazın mecmuu için bir gayri    
menkul rehini tesis ve böyle bir rehin ile temin edilmiş olan alacağın tahvilat 
sahipleri lehine takyidi.                                                       
                                                                                
    (B) TERTİP HALİNDE ÇIKARILAN İPOTEKLİ BORÇ SENETLERİ VE İRAT SENETLERİ:     
                                                                                
    I. Umumi hÜkümler:                                                          

    Madde 845 - Tertip halinde ihraç olunan ipotekli borç senetleri ile irat    
senetleri aşağıdaki maddelerin hükümleri mahfuz kalmak üzere bu senetler hakkın-
daki umumi kaidelere tabidir.                                                   
    II.Senetlerin mahiyeti:                                                     

    Madde 846 - Bu fasılda bahsolunan senetler on lira veya onun her hangi bir  
adetle madrubu kadar lira için tanzim edilir. Bunlarda birer sıra numarası bulu-
nur ve hepsi aynı ibare ile yazılır. Gayri menkulün maliki, senetleri kendi çı- 
karmıyorsa bu işi üzerine alan müessese alacaklılarla borçlunun mümessili olmak 
üzere tayin ve tasrih olunur.                                                   
    III.  İtfa:                                                                 

    Madde 847 - Borçlu muayyen vadelerde faizden başka tertibin itfası için re- 
sülmalden bir kısmının dahi tediyesini taahhüt edebilir. Senelik itfa, muayyen  
bir miktar senedin bedelinin tediyesini tazammun etmek lazımdır.                
    IV.  Tescil:                                                                

    Madde 848 - Senetler, kaç adet olduğu zikredilerek tapuca tescil olunur. İs-
tikrazın mecmuu için bir tescil muamelesi yapılır. Senedin miktarı az ise ayrı  
ayrı tescil olunabilir.                                                         
    V. Senetlerin hükümleri:                                                    
    1 - Mutavassıt müessese :                                                   

    Madde 849 - Senetleri çıkaran müessese alacaklıların ve borçlunun müşterek  
mümessilleri olsa da ihraç sırasında kendisine böyle bir selahiyet verilmiş     
olmadıkça borçlunun taahhütlerini ifa edemez.                                   
    2 - Tediye:                                                                 
    a)  İtfa  planı:                                                            

    Madde 850 - Senetlerin bedelleri; ihraç sırasında kararlaştırılmış veya     
verilen salahiyet dairesinde mutavassıt müessese tarafından tanzim edilmiş olan 
itfa planına tevfikan, ödenir. Ödenen senet iptal edilir. Hilafına mukavele yok 
ise gayri menkulün karşılık tutulduğu tahvillerin hepsi buna müteferri borçlar  
itfa edilip bütün kuponlarla birlikte iptal edilmedikçe yahut kalan kuponların  
bedelleri yatırılmadıkça tapu sicilindeki kayıt terkin edilemez.                
    b)  Murakabe :                                                              

    Madde 851 - Gayri menkulün maliki yahut ihraç işini üzerine alan müessese   
mukarrer itfa planına tevfikan kur'a usulünü tatbik ve ödenen senetleri iptal   
etmekle mükelleftir.                                                            

    Bu muameleler, irat senetlerine taallük ettiği takdirde Hükümetçe murakabe  
edilir.                                                                         
    c) Tediyatın tahsisi lazım gelen cihet :                                    

    Madde 852 - Bütün tediyat, vukularını takibeden kur'a zamanındaki borcun    
itfasına tahsis olunur.                                                         
                                                                                
YİRMİ ÜÇÜNCÜ BAP                                   
Menkul rehini                                     
                                                                                
                               BİRİNCİ FASIL                                    
                  Teslimi meşrut şekilde rehin ve hapis hakkı                   
                                                                                
    (A)  TESLİMİ MEŞRUT REHİN :                                                 
    I. Rehnin akdi :                                                            
    1- Alacaklının zilyedliği :                                                 

    Madde 853 - Kanunen muayyen istisnalar haricinde bir menkul, ancak teslimi  
meşrut şekilde rehin edilebilir. Bir menkulü hüsnü niyetle rehin olarak kabul   
eden kimse o menkul üzerinde rahinin tasarruf hakkı bulunmasa da rehin hakkını  
iktisap eder. Şu kadar ki üçüncü şahısların mukaddem zilyetlikten mütevellit    
hakları mahfuzdur. Rahin, merhunu fiilen ve hasren kendi yedinde bulundurdukça; 
mürtehin için rehin hakkı sabit olmaz.                                          
    2 - Hayvan rehni:                                                           

    Madde 854 - Merkezlerinin bulunduğu mahallin hükümeti mülkiyesi tarafından  
bu gibi muamelatta bulunmak hakkını istihsal etmiş olan itibar müesseseleri ile 
kooperatif şirketleri, alacaklarını temin etmek için umumi bir secilde kayit ve 
icra memuruna ihbar suretiyle hayvan üzerine kabzeylemeksizin rehin tesis ede-  
bilirler.                                                                       
    3 - Merhun üzerinde müahhar rehin tesisi:                                   

    Madde 855 - Merhunun maliki, merhun üzerinde müahhar bir rehin tesis edebi- 
lir. Bunun için rehini kabzetmiş olan alacaklıya ihbarname göndermesi ve bu ih- 
barnamede; alacağı tesviye edilince, merhunu diğer alacaklıya teslim etmesi lü- 
zumunu beyan eylemesi muktazidir.                                               
    4 - Mürtehinin merhunu rehin etmesi:                                        

    Madde 856 - Mürtehin, rahinin rızası olmadıkça merhunu başkasına rehin ede- 
mez.                                                                            
    II. Sukut:                                                                  
    1 - Zilyedliğin zayi edilmesi:                                              

    Madde 857 - Mürtehin, merhun üzerindeki zilyedliğini ve merhuna vaziyet     
eden üçüncü şahıslardan mutalebe salahiyetini zayi edince, rehni sakıt olur.    
Rahin mürtehinin rızasiyle merhun üzerinde fiilen yedini idame ettikçe rehnin   
hükümleri muallak kalır.                                                        
    2 - Rehnin iadesi:                                                          

    Madde 858 - Mürtehinin, merhun üzerindeki hakları tediye ile ve başka bir   
sebeple sakıt olunca; merhunu, hak sahibine iade etmesi lazımdır. Mürtehin, ala-
cağını tamamen istifa etmedikçe merhunu veya bir kısmını iada etmekle mükellef  
tutulamaz.                                                                      
    3 - Mürtehinin mesuliyeti :                                                 

    Madde 859 - Mürtehin, merhunun telef ve zıyaından ve kıymetine noksan gelme-
sinden mesuldür. Meğer ki bu halin kendi kusuru olmaksızın vukua geldiğini ispat
etsin. Mürtehin merhunu hotbehot satar yahut rehnederse bu yüzden vukua gelen   
bütün zararı zamin olur.                                                        

    III. Rehnin hükümleri:                                                      
    1 - Mürtehinin hakları:                                                     

    Madde 860 - Alakası kesilmemiş olan mürtehin alacağını merhunun nakde       
tahvilinden hasıl olan meblağdan istifa etmek hakkına maliktir. Rehin, alacaklı-
ya resülmal ve mukavele edilen faizle takibat ve muhakeme masraflarını ve geçmiş
gün faizlerini temin eder.                                                      
    2 - Rehnin şumulü:                                                          

    Madde 861 - Rehin, merhunun hem aslını hem teferruatını takyit eder. Hilafı-
na mukavele olmadıkça, merhunun tabii semereleri o merhunun mütemmim cüzleri    
olmak halinden çıkınca mürtehinin bunları malike iade etmesi lazımdır. Rehin,   
merhunun satıldığı zamanda mütemmim cüzlerini teşkil eden semereleri de şamil   
olur.                                                                           
    3 - Mürtehinin sırası :                                                     

    Madde 862 - Menkul, birden ziyade kimselere rehin edilmiş ise bunlar, ala-  
caklarını rehin tarihi sırasiyle istifa ederler.                                
    4 - Mürtehinin merhuna malik olamaması :                                    

    Madde 863 - Borcun vadesinde ödenmemesi takdirinde mürtehinin merhuna malik 
olmasını tazammun eden her şart, batıldır.                                      
    (B) HAPİS HAKKI :                                                           
    1. Şartları :                                                               

    Madde 864 - Borçlunun rızasiyle menkul eşyasına yahut kıymetli evrakına     
zilyed olan alacaklı, muaccel ve bu eşya ve evrakla tabii bir irtibatı bulunan  
alacağını istifa edinceye kadar; bunları, yedinde hapsetmek hakkını haizdir.    
    Bu irtibat, tacirler hakkında zilyedlik ve alacağın beyinlerindeki ticari   
münasebetlerinden tevellüt etmiş olması halinde mevcut addolunur. Hapis hakkı,  
alacaklı tarafından hüsnü niyetle kabzedilmiş olmak şartiyle borçlunun malik    
olmadığı eşyayı da şamil olur. Bununla beraber üçüncü şahısların evvelki zilyed-
liklerinden mütevellit hakları mahfuzdur.                                       
    II.  İstisnalar:                                                            

    Madde 865 - Mahiyetleri itibariyle nakde tahvili kabil olmayan şeyler       
üzerinde hapis hakkı, kullanılamaz. Gerek alacaklının iltizam ettiği bir borç   
ile gerek teslim zamanında veya daha evvel borçlunun verdiği talimat ile gerek  
ammenin  intizamı ile telifi kabil değil ise hapis hakkı vücut bulmaz.          
    III.  Borcunu  ödemekten aciz halinde :                                     

    Madde 866 - Borçlu; borcunu ödemekten aciz olduğu halde alacaklı henüz      
alacağı muaccel olmasa bile onun temini için hapis hakkını kullanabilir.        
Borcunu ödemekten aciz keyfiyeti eşyanın tesliminden sonra tahakkuk eder veya   
alacaklının ıttılaına vasıl olursa alacaklı o eşyanın muayyen bir surette       
kullanılmasına dair önceden bir borç iltizam etmiş veya borçlunun bu bapta      
verilmiş bir talimatı bulunmuş olsa bile hapis hakkını kullanabilir.            
    IV.  Hükümleri :                                                            

    Madde 867 - Alacağı tediye edilmeyen veya kafi teminat istihsal etmeyen     
alacaklı, borçluya evvelce ihbar ettikten sonra teslimi meşrut rehin            
hükümlerinde olduğu gibi hapsettiği şeyin nakde tahvilini talep edebilir.       
    Hapsolunan şeyler, nama muharrer senedattan ibaret olursa icra dairesi veya 
iflas masası memurları nakde tahvil için lüzumu olan muameleleri borçlu makamına
kaim olarak ifa ederler.                                                        

                              İKİNCİ FASIL                                      
                Alacak üzerinde rehin hakkı ve diğer haklar                     
                                                                                
    (A)  UMUMİ HÜKÜMLER :                                                       

    Madde 868 - Alacaklar ve sair temliki kabil olan haklar üzerinde rehin      
tesis edilebilir. Hilafına hüküm olmadıkça, bunlar hakkında teslimi meşrut      
rehin hükümleri cari olur.                                                      
    (B)  REHİNİN TESİSİ :                                                       
    I. Senetli senetsiz  alacaklar üzerinde:                                    

    Madde 869 - Bir senet ile tesbit edilmiş olmayan yahut senede raptedilen    
alacakların rehin edilmesi tahriren olur ve senede raptedilenlerde, senedin     
teslimi de şarttır.                                                             
    Rahin ve mürtehin, rehni üçüncü şahıs olan borçluya ihbar edebilirler.      
Diğer hakların rehin edilmesi bunların devri için muayyen şekillere riayet      
edilmek şartiyle tahriren, olur.                                                
    II.Kıymetli evrak üzerinde :                                                

    Madde 870 - Hamile muharrer senetler sadece mürtehine teslim edilmek        
suretiyle rehnedilir. Diğer kıymetli evrakın rehnedilmesi bunlar emre muharrer  
ise cirosu yapılarak ve nama muharrer ise devri icra edilerek senedin mürtehine 
teslimi ile olur.                                                               
    III.  Emtiayı temsil eden evrak ile Varant:                                 

    Madde 871 - Emtia temsil eden evrakın, teslimi meşrut şekilde rehin         
edilmesi; o eşya üzerinde rehin hakkını hasıl eder. Emtia temsil eden senetten  
müstakil olarak hususi bir rehin senedi (varant) tanzim edildiği halde asıl     
senet üzerinde temin edilen meblağ  ile vade işaret edilmek şartiyle varantın   
rehin edilmesi emtianın teslimi meşrut şekilde, rehne muadil olur.              
    IV. Merhun alacağın yeniden  rehin edilmesi:                                

    Madde 872 - Merhun bir alacak üzerinde müahhar bir rehin tesisi, ancak      
merhun alacak sahibinin yahut yeni mürtehinin keyfiyeti birinci mürtehine       
tahriren bildirmesi ile muteber olur.                                           
    (C)  HÜKÜMLERİ:                                                             
    I. Alacaklının hakkının şümulü :                                            

    Madde 873 - Faiz getiren yahut temettü hissesi gibi muayyen zamanlarda      
gelir  hasıl eden alacaklar üzerindeki rehin, hilafına mukavele olmadıkça       
vadeleri evvelce hulül etmiş olanlara sari olmayıp ondan sonra verilecek şeylere
şamil olur. Alacağın bu teferruatı ayrı senetlere merbut ise, hilafına mukavele 
olmadıkça ve kanuna muvafık surette ayrıca rehin edilmedikçe; asıl rehinde dahil
olmazlar.                                                                       
    II. Merhun  hisse senetlerinin temsili:                                     

    Madde 874 - Bir şirketin merhun hisse senetlerini şirketin heyeti           
umumiyesinde mürtehin temsil etmeyip, o senedin sahibi temsil eder.             
    III.  İdare ve tediye:                                                      

    Madde 875 - İyi bir idarenin iktiza ettiği tedbirlerden olduğu halde        
rehin edilmiş alacağın sahibi bu alacağı mutalebe edebildiği gibi tahsil de     
edebilir ve mürtehin olan alacaklı tarafından bu tedbirleri yapmağa icbar dahi  
edilebilir. Rehinden haberdar edilen borçlu,borcunu alacaklısiyle mürtehinden   
hiç birine diğerinin rızası olmaksızın ödeyemez. İttifak edemedikleri halde     
borcunu resmi bir mevkie yatırmağa mecburdur.                                   

                             ÜÇÜNCÜ FASIL                                       
                 Rehin mukabilinde ikraz ile meşgul olanlar                     
                                                                                
    (A) REHİN MUKABİLİ İKRAZ MÜESSESELERİ:                                      
    I. İzin:                                                                    

    Madde 876 - Hiç bir kimse, Hükümetin izni olmadıkça rehin mukabilinde       
ödünç para vermek sanatını icra edemez.                                         
    II. Müddet:                                                                 

    Madde 877 - İzin, hususi müesseselere ancak mahdut bir zaman için verilir.  
Müddet bitince yenilenmesi caizdir. Rehin mukabilinde  ödünç para vermek        
sanatını yapanlar, kanuni vazifelerini gözetmiyorlarsa kendilerine verilen izin 
geri alınabilir.                                                                
    (B)  REHİN MUKABİLİ İKRAZ :                                                 
    I. Tesis:                                                                   

    Madde 878 - Merhunu bir makbuz mukabilinde teslim etmekle rehin hakkı vücut 
bulur.                                                                          
    II.Hükmü:                                                                   
    1 - Merhunun satılması:                                                     

    Madde 879 - Ödünç para, vadesinde ödenmezse mukriz borcunu ödemesini        
evvelce resmen ihtar ettikten sonra, merhunu icra dairesi vasıtasiyle           
sattırır. Borçlu mukrize karşı şahsen mesul olmaz.                              
    2 - Artık para üzerindeki hak:                                              

    Madde 880 - Satış bedelinin borçtan artık kalanı borç alana aittir.         
Borçlu müteaddit mukaveleli borçlar altında ise artık kalanın hesabında bu      
borçlar cemedilebilir.                                                          
    Borç alanın artık para üzerindeki hakkı, beş sene geçmekle sakıt olur.      
    III.  Borcun ödenmesi:                                                      
    1 - Merhunu kurtarmak hakkı:                                                

    Madde 881 - Merhun satılıncaya kadar makbuz geri verilerek, rehinden kur-   
tarılabilir. Eğer makbuz ibraz edilemezse borç muaccel olduğu takdirde hakkını  
ispat eden kimse yine rehni kurtarabilir.                                       
    Mukriz, merhunun iadesi için makbuzun geri verilmesini şart etmiş olsa      
bile borç muacceliyet kesbettiği tarihten itibaren altı ay geçmiş ise müstakrız 
merhunu kurtarmak hakkını kullanabilir.                                         
    2 - Mukrizin hakları:                                                       

    Madde 882 - Merhun, hangi ay içinde kurtarılırsa mukrizin o aya ait faizin  
tamamını istemeğe hakkı vardır. Mukriz, makbuzu kim geri verirse merhunu ona    
iade etmek hakkını sureti mahsusada muhafaza etmiş ise; o makbuzu hamilinin buna
hakkı olmayarak eline geçirdiğini bilmedikçe yahut bilmesi lazım gelmedikçe,    
bu hakkını kullanabilir.                                                        
    (C)  BEY'İBİLVEFA MUAMELESİ İLE MEŞGUL OLANLAR:                             

    Madde 883 - Bey'ibilvefa muamelesini sanat ittihaz edenler, rehin           
mukabili ödünç para verenler hükmündedir.                                       
                                                                                
                             DÖRDÜNCÜ FASIL                                     
                            Rehinli tahvilat                                    
    (A)  REHİNLİ TAHVİLATIN MAHİYETİ :                                          

    Madde 884 - Gayrimenkul üzerine ikraz muamelesi yapan müesseselerden        
Hükümetçe tayin edilenler; hususi bir rehin akdi ve teslim mükellefiyeti        
olmasa bile malik oldukları gayrimenkul rehin senetleriyle muamelatı            
cariyelerinden mütehassıl matlubat teminat teşkil etmek üzere; rehinli          
tahvilat ihraç edebilirler.                                                     

    (B)   ŞEKİL :                                                               

    Madde 885 - Alacaklılar rehinli tahvilatın tediyesini mutalebe edemezler.   
Tahvilat ya hamile veya nama muharrer olur ve hamile muharrer kuponları bulu-   
nur.                                                                            
    (C)  REHİNLİ TAHVİLAT İÇİN MÜSAADE :                                        

    Madde 886 - Rehinli tahvilat ihraç etmek isteyen müesseseler Hükümetten     
izin almağa mecburdurlar.                                                       
    Tahvilatın ne gibi şerait altında ihraç olunabileceği ve ihraç              
müesseselerinin tafsilatına ait hükümler kanunu mahsus ile tayin olunur.        
                                                                                
ÜÇÜNCÜ KISIM                                       
Zilyedlik ve tapu sicilli                                
                                                                                
YİRMİ DÖRDÜNCÜ BAP                                    
Zilyedlik                                         
                                                                                
    (A)   TARİF VE ŞEKLİ :                                                      
    I. Tarif:                                                                   

    Madde 887 - Bir şey üzerinde fiilen tasarruf sahibi olan kimse o şeyin      
zilyedidir. İrtifak hakkı ile gayrimenkul mükellefiyetinden mütevellit haklarda 
zilyedlik, bu hakların bilfiil kullanılmasından ibarettir.                      
    II.Asli ve fer'i zilyedlik :                                                

    Madde 888 - Zilyed, bir irtifak yahut irtihan hakkı yahut şahsi bir hak     
teffiz etmek için bir şeyi başkasına teslim ettiği takdirde bunların ikisi de   
zilyedliğe malik olur.Bir şeyde malik sıfatı ile zilyed olanlar şeyin aslen     
zilyedleri ve diğerleri fer'an zilyedleridir.                                   
    III.  Muvakkat inkıta:                                                      

    Madde 889 - Zilyedliğin kullanılması muvakkat bazı hallerden dolayı         
mümteni yahut münkati olursa, zilyedlik izaa edilmiş olmaz.                     
    (B)   ZİLYEDLİĞİN NAKLİ :                                                   
    I. Hazır olan kimseler arasında :                                           

    Madde 890 - Zilyedlik, şeyin aynını veya onu iktisap edenin yedi            
iktidarına geçirecek vesaiti teslim ile intikal eder. Bir şeyi evvelki zilyedin 
rızasiyle iktisap edenin iktidarı dairesine geçmekle, zilyedliğin nakli, tamam  
olur.                                                                           
    II.Gaipler arasında :                                                       

    Madde 891 - Gaipler arasında zilyedliğin nakli, bir şeyin iktisap edene veya
mümessiline teslimi ile tamam olur.                                             
    III. Zilyedliğin teslimsiz iktisabı :                                       

    Madde 892 - Bir üçüncü şahıs veya temlik eden hususi bir sebebe binaen zil- 
yed olmakta devam ederse zilyedlik teslim olmaksızın iktisap olunabilir.        
    Zilyed olmakta devam eden üçüncü şahıs, temlik eden kimse tarafından        
haberdar edilmedikçe zilyedliğin intikali ona karşı hüküm ifade etmez.          
    Üçüncü şahıs, temlik edene karşı ne gibi sebeplerden dolayı teslimden imtina
edebiliyorsa aynı sebeplerden dolayı iktisap edene karşı da teslimden imtina    
edebilir.                                                                       
    IV.  Emtiayı temsil eden senetler :                                         

    Madde 893 - Bir antrepoya yahut bir nakliyeciye tevdi edilmiş olan emtiayı  
temsil eden kıymetli evrakın teslimi, o emtianın teslimi demektir. Bununla      
beraber kıymetli evrakı hüsnü niyetle iktisap eden kimse ile emtiayı hüsnü      
niyetle iktisap eden kimse arasında bir ihtilaf zuhur ettiği takdirde emtia     
iktisap eden kimse tercih olunur.                                               

    (C)  ZİLYEDLİĞİN ŞÜMULÜ:                                                    
    I.  Zilyedliğin himayesi:                                                   
    1 - Müdafaa hakkı:                                                          

    Madde 894 - Zilyed, bütün gasp ve tecavüz fiillerini kuvvet kullanarak      
defetmek hakkını haizdir.                                                       
    Şiddetle veya hafiyen kendisinden alınan o şeyi, gayrimenkul ise gasıbı     
kovarak ve menkul ise cürmü meşhut halinde tutulan veya kaçarken yakalananın    
tamamiyle elinden alarak istirdat edebilir.                                     
    Zilyed, halin haklı göstermediği cebir ve şiddet kullanmaktan içtinap       
etmekle mükelleftir.                                                            
    2 - Yedin iadesi:                                                           

    Madde 895 - Gayrın zilyed bulunduğu bir şeyi gasbeden kimse o şey üzerinde  
terciha şayan bir hakka sahip olduğunu iddia etse bile onu iade ile mükellef    
olur. Eğer müddeaaleyh o şeyi müddeiden almayı mucip ve terciha şayan bir hakka 
sahip olduğunu derhal ispat ederse red lazım gelmez. Zilyedin davası gerek o    
şeyin istirdadına, gerek zararın tazminine dair olur.                           
    3 - Zilyedliğin ihlalinden mütevellit dava :                                

    Madde 896 - Bir şeye zilyed bulunan kimsenin zilyedliği tecavüze uğradığı   
halde; tecavüz eden, o şey üzerinde bir hak iddia etse bile zilyed onun         
aleyhinde dava ikame edebilir. Dava tecavüzün refine, sebebinin menine ve       
zararın tazminine dair olur.                                                    
    4 - Dava hakkından mahrumiyet ve müruru zaman :                             

    Madde 897 - Zilyed, gasp ve tecavüz fiillerine ve hakkına tecavüz eden      
kimse olduğuna vakıf olur olmaz istirdadı veya tecavüzün menini iddia etmediği  
halde, dava hakkından mahrum olur. Zilyed, tecavüzü ve tecavüz edeni daha geç   
öğrenmiş olsa bile gasp veya tecavüzün vukuu gününden itibaren bir sene geçmekle
dava; müruru zamana uğrar.                                                      
    II. Hakkın himayesi:                                                        
    1 - Mülkiyet karinesi:                                                      

    Madde 898 - Menkul bir şeyin zilyedi onun maliki addolunur. Evvelki         
zilyedler dahi zilyedliklerinin devamı müddetince o şeyin maliki addolunur.     
    2 - Zilyedlik halinde karine:                                               

    Madde 899 - Bir menkule malikiyet arzusu ile olmıyarak zilyed bulunan kimse 
onu hüsnü niyetle kendisinden aldığı kimsenin mülkiyet karinesine istinat       
edebilir.                                                                       
    Bir kimse şahsi, yahut mülkiyetten gayri aynı bir hakka müsteniden menkul   
bir şeyin zilyedi ise o hakkın mevcudiyeti asıldır. Fakat bu karineyi zilyed o  
şeyi kendisine vermiş olan kimseye karşı dermeyan edemez.                       
                                                                                
    3 - Zilyed aleyhindeki dava:                                                
                                                                                

    Madde 900 - Bir menkulün zilyedi, aleyhinde ikame edilen bütün davalara     
karşı terciha şayan bir hakkın sahibi olduğunu dermeyan edebilir. Gasp ve       
tecavüz fiillerine dair olan hükümler bakidir.                                  
    4 - Tasarruf hakkı ve istihkak davası:                                      
    a)  Tevdi edilmiş eşya:                                                     

    Madde 901 - Bir menkulün, emin sıfatı ile zilyedi olan kimseden hüsnü       
niyetle mülkiyeti veya aynı her hangi bir hakkı iktisap olunursa o kimsede bu   
tasarrufları icra mezuniyeti olmasa bile, iktisap muteber addolunur.            

    b) Gaip veya sirkat edilen eşya:                                            

    Madde 902 - Yedinden sirkat olunan veya kendisi tarafından gaip edilen veya 
rızası olmaksızın diğer her hangi bir suretle elinden alınan bir menkulün       
zilyedi beş sene müddet zarfında istihkak davası ikame edebilir. Fakat bu menkul
aleni bir müzayedede veya pazarda veya ona mümasil eşya satan bir tacirden      
iktisap olunmuş ise hüsnü niyetle hareket eden birinci ve sonraki müktesipler   
aleyhine istihkak davası ancak birinci semenin iadesi şartiyle ikame olunabilir 
ve red hususunda da hüsnü niyetle zilyed olan kimsenin hukukuna mütaallik       
hükümler tatbik olunur.                                                         
                                                                                
    c)  Para ve hamile muharrer senetler:                                       

    Madde 903 - Zilyedin rızası olmaksızın elinden alınan parayı ve hamile      
muharrer senetleri, hüsnü niyetle iktisap etmiş olan kimse aleyhinde istihkak   
davası ikame olunamaz.                                                          
                                                                                
    d) Sui niyet halinde:                                                       

    Madde 904 - Bir menkule sui niyetle zilyed olan kimse her zaman evvelki     
zilyed tarafından iadeye icbar olunabilir. Bununla beraber evvelki zilyedin     
iktisabı hüsnü niyetle vukubulmamış ise bu zilyed kendisinden sonraki hiç bir   
zilyed aleyhine istihkak davası ikame edemez.                                   
                                                                                
    5 - Gayrimenkule dair karine:                                               

    Madde 905 - Tapu siciline kaydedilmiş olan gayrimenkuller için hak          
karinesine istinat etmek ve zilyedlik davaları ikame eylemek salahiyeti ancak   
kendi lehine tescil vaki olan kimseye ait olur. Bununla beraber gayrimenkul     
bilfiil kendi iktidarı dahilinde bulunan kimse, gasp ve tecavüz sebebi ile dava 
ikame edebilir.                                                                 
                                                                                
    III. Mesuliyet :                                                            
    1 - Hüsnü niyetle zilyedlik:                                                
    a)  İstifade:                                                               

    Madde 906 - Hüsnü niyetle zilyed olduğu şeyden mevcudiyetine kani olduğu    
hakkına muvafık surette istifade eden kimse, o şeyi iade ile mükellef tutulduğu 
kimseye karşı bu yüzden hiç bir tazminat itasına mecbur olmaz.                  
    Hüsnü niyetle zilyed olan kimse, gerek ziyadan gerek hasardan mesul         
değildir.                                                                       
                                                                                
    b)  Tazminat :                                                              

    Madde 907 - Bir şeye hüsnü niyetle zilyed bulunan kimse o şeyin reddini     
isteyen müddeiden yapmış olduğu zaruri ve faydalı sarfiyatın iadesini talep ve  
tediye zamanına kadar o şeyi hapsedebilir. Diğer sarfiyattan dolayı tazminat    
iddiasında bulunamaz. Fakat müddei, kıymetlerinin tazminine talip olmadıkça     
zilyed kendi tarafından asıl şey ile birleştirilen ve zararsız ayrılması mümkün 
olan ziyadeleri refedebilir.                                                    
                                                                                
    Zilyedin elde ettiği semereler kendi sarfiyatı dolayısiyle olan             
alacaklarına mahsup edilir.                                                     
    2 - Sui niyetle zilyed olan kimse :                                         

    Madde 908 - Bir şeye sui niyetle zilyed olan kimse o şeyi hak sahibine iade 
etmekle beraber haksız alakoymuş olmasından mütevellit zararları ve elde ettiği 
veya elde etmeği ihmal eylediği semereleri tazmin ile de mükelleftir. Hak sahibi
için de yapılması zaruri olan sarfiyatı haricindeki masrafları, isteyemez ve    
yedinde bulunan şeyin geri iadesi lazım geldiğini bilmediği müddetçe ancak kendi
kusuriyle vukubulan zararlardan mesul olur.                                     

    IV.  Müruru zaman:                                                          

    Madde 909 - Müruru zamandan istifade etmek hakkına malik olan zilyed, bu    
haktan istifade salahiyetine malik olan evvelki zilyedin zilyedliği müddetini   
kendi müddetine zam edebilir.                                                   
                                                                                
YİRMİ BEŞİNCİ BAP                               
Tapu sicilli                                  

    (A) TEŞKİLAT:                                                               
    I. Tapu sicilli:                                                            
    1 - Umumi hükümler:                                                         

    Madde 910 - Tapu sicilli gayrimenkuller üzerindeki hakların hallerini göste-
rir.                                                                            
    Tapu sicillinin nümunesi ve nasıl tutulacağı nizamnamei mahsus ile muayyen- 
dir.                                                                            
    2 - Kayıt:                                                                  
    a)  Mukayyet gayrimenkuller:                                                

    Madde 911 - Aşağıdakiler tapu sicilline gayrimenkul olarak kaydedilir:      
    1 - Arazi.                                                                  
    2 - Gayrimenkul üzerinde müstakil ve daimi olmak üzere müesses haklar.      
    3 - Madenler.                                                               
    Müstakil ve daimi hakların nasıl kaydolunacağı nizamnamei mahsus ile muay-  
yendir.                                                                         
    b) Sicille mukayyet olmayan gayrimenkuller:                                 

    Madde 912 - Kimsenin hususi mülkiyetinde bulunmayan ve ammenin kullanmasına 
tahsis edilen gayrimenkuller, onlara mütaallik ve tescili muktazi ayni bir hak  
olmadıkça, tescile tabi değildir.                                               
    Sicille mukayyet bir gayrimenkul, kaydı lazımgelmeyen bir gayrimenkule ta-  
havvül ettikte; kaydı sicilden çıkarılır.                                       
    3 - Taksim:                                                                 
    a) Birleştirme :                                                            

    Madde 913 - Bir gayrimenkulün taksimi yahut birden ziyade gayrimenkullerin  
birleştirilmesi halinde nasıl muamele yapılacağı nizamnamei mahsus ile muayyen- 
dir.                                                                            
    II. Tapu sicillinin tutulması:                                              
    1 - Mıntakalar :                                                            
    a)  Salahiyet :                                                             

    Madde 914 - Her gayrimenkul, bulunduğu mıntakanın sicilline kaydedilir.     
    b)  Mütaaddit mıntakalarda bulunan bir gayrimenkul tescili:                 

    Madde 915 - Mütaaddit mıntakalarda bulunan bir gayrimenkul, diğer mıntaka-  
lar sicillerinde mukayyet olduğu gösterilmek şartiyle her mıntakadaki sicille   
ayrı ayrı kaydolunur.                                                           
    Ayni hak tesis eden tesciller ve tescil talepleri, gayrimenkulün büyük kıs- 
mının bulunduğu mıntaka sicilline kaydedilir. Bu sicille vaki tesciller tapu me-
muru tarafından diğer mıntaka memurlarına bildirilir.                           
    2 - Tapu daireleri teşkilatı:                                               

    Madde 916 - Tapu dairelerinin teşkilatı, ahkamı mahsusasına tabidir.        
                                                                                
    III. Memurlar:                                                              
    1 -  Mesuliyet:                                                             

    Madde 917 - Hazine, tapu sicillerinin tutulmasından mütevellit bütün zarar- 
lardan mesuldür.                                                                

    Hazine, bu zararlar kendi kusurundan mütevellit memurlara aledderecat rücu  
etmek hakkını haizdir.                                                          
    (B) TESCİL:                                                                 
    I. Tescili lazım haklar:                                                    
    1 - Mülkiyet ve ayni haklar:                                                

    Madde 918 - Aşağıdaki haklar tapu sicilline kaydolunur:                     
    1 - Mülkiyet.                                                               
    2 - İrtifak hakları ve gayrimenkul mükellefiyetler.                         
    3 - Rehin hakları.                                                          
    2 - Sicille şerh vermek:                                                    
    a) Şahsi haklar:                                                            

    Madde 919 - Mukaveleden mütevellit şuf'a ve iştira ve vefa hakları ve icar  
ve isticar gibi şahsi haklar kanunun sarahaten tayin ettiği hallerde tapu sicil-
line şerh verilebilir.                                                          
    Bunlar tapuya şerh verilmekle o gayrimenkul üzerinde sonradan iktisap edilen
hak sahiplerine karşı dermeyan olunabilir.                                      
    b) Temlik hakkının tahditleri:                                              

    Madde 920 - Aşağıdaki sebeplerle bazı gayrimenkulleri temlik hakkına karşı  
yapılan tahditler tapu sicilline şerh verilebilir.                              
    1 - Münaziünfih hakların muhafazası veya icrai iddia zımnında müttehaz resmi
kararlar.                                                                       
    2 - Haciz, iflas ilanı, konkordato ile verilen mehil.                       
    3 - Bir aile yurdu tesisi ve mirası namzede nakil ile mükellef mirasçı nasbı
gibi tapu sicilline şerh verilmesine kanunun müsaade ettiği hukuki tasarruflar. 
    (Değişik: 29/6/1956 - 6763/41 md.) Bu tasarruf tahditleri, tapu sicilline   
şerh verilmekle gayrimenkul üzerinde sonradan iktisap olunan her nevi hakların  
sahiplerine karşı dermeyan olunabilir.                                          
    c) Muvakkat tescil:                                                         

    Madde 921 - Aşağıdaki kimseler tarafından tapu sicilline muvakkaten şerh    
verilmesi talep olunabilir.                                                     
    1 - Ayni bir hak iddiasında bulunanlar.                                     
    2 - Hakkını müspet vesikalarının noksanlarını sonradan ikmal etmesine kanu- 
nen müsaade olunanlar.                                                          
    Muvakkat şerh vermek alakadarların muvafakatiyle ve mahkemece verilen bir   
hüküm mucibince icra edilir.                                                    
    Muvakkaten şerh verilen hak sonradan tahakkuk ettiği takdirde şerh tarihin- 
den itibaren hüküm ifade eder. Hakim seri usulü muhakeme dairesinde yapılacak   
muhakemeden sonra hüküm verir ve iade olunan hakkın vücuduna kanaat hasıl ederse
muvakkat şerhe müsaade eder ve bu şerhin müddetini ve hükümlerini tayin eder ve 
icabı halinde iddiasını mahkemece ispat etmesi için kendisine bir mehil verir.  
                                                                                
    II. Tescilin şartları:                                                      
    1 - Talep:                                                                  
    a) Tescil için:                                                             

    Madde 922 - Tescil, mevzuunun taallük ettiği gayri menkul malikinin tahriri 
bir beyanına müsteniden icra olunur.                                            
    İktisab eden kimse kanuna, kazıyei muhakemeye yahut buna muadil bir vesikaya
istinat etmekte ise; bu beyana hacet yoktur.                                    

    b) Terkin için :                                                            

    Madde 923 - Tapu sicillerine vakı olacak tescillerin terkin veya tadili     
taallük ettikleri gayrimenkulün sahibinin tahriri beyaniyle olur.               
    Hak sahiplerinin sicille vazedecekleri imza, bu beyan yerine kaim olabilir. 
                                                                                
    2 - İspat ve tevsik :                                                       
    a) Sıhhat :                                                                 

    Madde 924 - Tapu sicili üzerinde tescil, tadil, terkin gibi muameleler ancak
talibin temliki tasarruf hakkı ve bu muamelelerin müstenit olduğu sebep sabit   
olduktan sonra icra edilebilir. Talip tapu sicilinde mukayyet olan kimsenin     
kendisi olduğunu veya onun mümessili bulunduğunu ispat etmekle temliki tasarruf 
hakkını tevsik etmiş olur.                                                      
                                                                                
    Tescil veya tadil veya terkini mucip olan sebep dahi bunları iktiza eden    
hukuki tasarrufların muteber olması için kanunen meşrut olan şekillere riayet   
edildiği ispat edilmekle tahakkuk eder.                                         
                                                                                
    b) Vesaikin ikmali :                                                        

    Madde 925 - İspat ve tevsik edilmiyen her talep, reddolunur.Bununla bera-   
ber eğer tescil, tadil veya kaydin terkinini mucip olan sebep mevcut olup ta    
buna ait vesaikin noksanının ikmale ihtiyaç bulunursa talip, malikin            
muvafakatiyle veya hakimin kararına binaen sicile muvakkaten şerh verdirilir.   
                                                                                
    III. Tescilin tarzı :                                                       
    1 - Umumiyet itibariyle :                                                   
                                                                                

    Madde 926 - Tesciller, talep ve beyan sırasiyle yapılır. Alakadarların      
talebi ile bütün tescillerin birer sureti kendilerine verilir.                  
    Tescilin ve terkinin ve suretlerin şekli, nizamnamei mahsus ile muayyendir. 
                                                                                
    IV. Tebliğ mecburiyeti :                                                    

    Madde 927 - Tapu sicili memuru, alakadarlar haberdar edilmeksizin yapılan   
muameleleri kendilerine tebliğ ile mükelleftir. Bu muamelelere karşı yapılacak  
itiraz müddeti, alakadarlara vuku bulan tebliğ tarihinden başlar.               
                                                                                
    (C) TAPU SİCİLLİNİN ALENİYETİ :                                             

    Madde 928 - Tapu sicili alenidir. Alakası olduğunu ispat eden herkes, kendi-
since ehemmiyeti olan başlıca sayfaların evrakı müsbitesiyle birlikte tapu      
sicili memurlarından biri huzurunda kendisine irae edilmesini yahut bunların    
birer suretinin verilmesini istiyebilir. Kimse tapu sicilinde mukayyet olan     
bir keyfiyetin kendisine meçhul olduğu yolunda bir iddia dermeyan edemez.       
                                                                                
    (D) HÜKÜMLERİ :                                                             
    I. Tescil yapılmamanın hükümleri :                                          

    Madde 929 - Teessüsü için kanunen tapu siciline tescili lazımgelen her hak  
bu tescil olmadıkça bir aynı hak olarak mevcut olmaz. Bir hakkın şumulü, tescil 
dairesinde evrakı müsbite ile veya diğer bir tarzda tayin edilebilir.           
                                                                                
    II. Tescilin hükümleri :                                                    
    1 - Umumiyetle :                                                            

    Madde 930 - Ayni haklar, tescil ile doğar ve sıra ve tarihlerini tescil     
kaydına göre alır.                                                              
    Kanunen lazımgelen evrakı müsbite, talebe raptedilmiş ve muvakkaten şerh    
verilmesi halinde vesaikin noksanı, zamanında ikmal edilmiş olmak şartiyle      
tescilin hükmü kayıt tarihine icra olunur.                                      

    2 - Hüsnü niyet sahibi üçüncü şahıslara karşı:                              

    Madde 931 - Tapu sicilindeki kayde hüsnü niyetle istinat ederek mülkiyet    
veya diğer bir ayni hakkı iktisap eden kimsenin, bu iktisabı muteber olur.      
                                                                                
    3 - Suiniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı:                                 

    Madde 932 - Bir ayni hak tapu siciline yolsuz olarak kaydedilmiş ise,       
bunu bilen veya bilmesi lazımgelen üçüncü şahıs bu tescile istinat edemez.      
Yolsuz  tescil; haksız veya lüzum ifade etmiyen hukuki bir tasarruf mucibince   
yapılan tescildir. Böyle bir tescilden dolayı bir ayni hakkı ihlal edilen kimse 
doğrudan doğruya suiniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı tescilin yolsuzluğunu   
iddia edebilir.                                                                 
                                                                                
    (H) TERKİN VE TADİL:                                                        
                                                                                
    I. Yolsuz tescil:                                                           

    Madde 933 - Haklı bir sebep olmaksızın yapılan bir tescil veya tescilin     
tadil veya terkini ile ayni hakları haleldar olan kimse, kaydın terkinini veya  
tadilini istiyebilir. Hüsnü niyet sahibi üçüncü şahsın tescil ile iktisap       
ettiği haklar ve zarar ziyan iddiaları bakidir.                                 
                                                                                
    II. Ayni hakkın sukutu :                                                    

    Madde 934 - Bir ayni hakkın sukutu ile tescil her türlü hukuki kıymetini    
kaybettiği takdirde mükellef olan malik, terkin talebinde bulunabilir.          
    Tapu sicil memuru bu talebi is'af ettiği takdirde her alakadar, otuz gün    
içinde terkin aleyhine, hakime müracaat edebilir.                               
    Tapu sicil memuru resen bir hakkın sukut edip etmediği hakkında tahkikat    
icra ederek bir karar verilmesini mahkemeden talebe ve verilecek karar üzerine  
kaydi terkine selahiyettardır.                                                  
                                                                                
    III. Tashih:                                                                
    1 - Adi hata:                                                               

    Madde 935 - Alakadarlar tahriren muvafakatlerini beyan etmedikleri halde    
mahkeme kararı olmadıkça tapu sicil memuru, hiç bir tashih icra edemez.         
    Tashih, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin icrası suretiyle dahi    
yapılabilir. Adi yazı hataları, nizamnamei mahsusunda muayyen usul mucibince    
resen tashih edilir.                                                            
                                                                                
    Vergi muafiyeti:                                                            

    Ek Madde 1 - (13/7/1967 - 903 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup,     
ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)                      
    Bakanlar Kurulunca, gelirlerinin en az % 80 ini, nevi itibariyle genel,     
özel ve katma bütçeli idareler bütçeleri içinde yer alan bir hizmetin veya      
hizmetlerin yerine getirilmesini istihdaf etmek üzere tahsisan kurulacağı kabul 
edilen vakıflara, tahsis edilen miktar için, vergi muafiyeti tanınabilir.       

    Ek Madde 2 - (13/7/1967 - 903 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (N) bendi    
hükmü olup ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)              
    4 üncü maddeye göre verilmiş olan Bakanlar Kurulu kararına rağmen vakfın    
herhangi bir sebeple tescili mümkün olmaz ise (F) ve (G) fıkralarına göre       
alınmıyan damga vergisi ve harçlar, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki  
Kanuna uyularak tahsil olunur. (1)                                              
______________________                                                          
(1) Bu hükümde sözü edilen 4 üncü madde, 13/7/1967 tarih ve 903 sayılı Kanunun  
    4 üncü maddesi olup, mevzuatın tek metin haline getirilmesi çalışmaları     
    sırasında 17/2/1926 tarih ve 743 sayılı Ana Kanuna "ek madde 1" olarak      
    eklenmiştir.                                                                

     Tüzük Hazırlanması:                                                        

     Ek Madde 3 - (13/7/1967-903 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi hükmü olup ek     
maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)                            
     Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde, Vakıflar Genel   
Müdürlüğünce, ilgili Bakanlıkların da düşünceleri alınarak, bu kanunun          
uygulanmasını düzenlemek üzere bir tüzük hazırlanır.                            

     Madde 936 -  Bu kanun, neşri tarihinden altı ay sonra mer'idir.            

     Madde 937 -  Bu kanunun hükümlerini icraya, İcra Vekilleri Heyeti          
memurdur.                                                                       
                                    *                                           
                                   * *                                          
                                                                                
     17/2/1926 TARİHLİ VE 743 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER            
                                                                                
     1 - 13/7/1967 tarihli ve 903 sayılı Kanunun geçici maddesi:                
     Vakıf kayıtlarının devri:                                                  
     Geçici Madde - Ekim 1926 tarihinden sonra kurulmuş vakıflara ait mahkemeler
nezdindeki tescil kayıt defter ve evrakının sureti, bu kanunun yürürlüğe        
girmesinden itibaren altı ay içinde Vakıflar Genel Müdürlüğüne merkezi sicile   
kaydı için devredilir. Ve adı geçen vakıflar hakkında da bundan böyle bu kanun  
hükümleri tatbik olunur.                                                        
    2 - 16/6/1983 tarihli ve 2846 sayılı Kanunun geçici maddesi:                
    Gecici madde (Değişik: 16/4/1986-3276/1 md.)                                
    Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mümeyyiz olmayan küçükleri       
birlikte evlat edinmiş olanlar Kanunun yürürlük tarihini takip eden 5 yıl       
içinde ilgili mercilere başvurmak suretiyle yukarıdaki hükümlerin kendileri     
hakkında da uygulanmasını isteyebilirler. Ancak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği   
tarihte reşit ve mümeyyiz olan evlatlıklar ile ilgili olarak bu madde           
esaslarına göre yapılacak uygulamada evlatlıkların da muvafakatları aranır.     
                                                                                
    3 - 4/5/1988 tarih ve 3444 sayılı Kanunun geçici maddeleri:                 

    Geçici Madde 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce;                
    a)  Açılan boşanma davaları devam etmekte olanlar,                          
    b)  Açılan boşanma davaları karara bağlanmış olmakla birlikte henüz         
kesinleşmemiş olanlar,                                                          
    c)  Açılan boşanma davaları reddedilmiş ve bu karar kesinleşmiş olmakla     
birlikte, kesinleşme tarihinden itibaren henüz üç yıl geçmemiş olanlar,         
    d)  Boşanma davası açmamış olanlar,                                         
    Boşanma sebeplerinden birine dayalı olarak (a), (b) ve (c) bentlerindeki    
hallerde üç yıl, (d) bendindeki halde beş yıl fiilen ayrı kalmış ve eşleriyle   
aralarında müşterek hayat yeniden kurulamamış ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği 
tarihten itibaren altı ay içinde başvurmaları halinde mahkemece boşanma kararı  
verilir.                                                                        

    Geçici Madde 2.- Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce Türk Kanunu Medenisinin
142 nci maddesine göre verilmiş olan evlenme memnuiyetine dair kararlar, bu     
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hüküm ifade etmez.                  
                                                                                
KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)                                                 

           743 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN                 
                 YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                        
                                                                                
 Kanun                                                             Yürürlüğe    
  No.              Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler         giriş tarihi 
-------       ------------------------------------------------     ------------ 
 3453                         ----------                             28/6/1938  
 6333                         ----------                             17/3/1954  
 6763                         ----------                              1/1/1957  
  138                         ----------                            28/11/1960  
  903    4. ve 5. maddeler                                            1/3/1968  
           Diğer Maddeler                                            24/7/1967  
 1659                         -----------                            21/2/1973  
 2846                         -----------                            18/6/1983  
 3080                         -----------                           21/11/1984  
 3276                         -----------                            25/4/1986  
 3444                         -----------                            12/5/1988  
KHK/336                       -----------                             5/8/1988  
 3612                         -----------                            16/2/1990  
 3678                         -----------                           23/11/1990  
 4248                         -----------                            22/5/1997  

                                                                                
          743 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN                            
               MEVZUATIN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI                                 
               KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE                                
                                                                                
                                                                                
                                        Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın          
                                       --------------------------------         
Yürürlükten Kaldırılan Hüküm              Tarihi    Sayısı     Maddesi          
----------------------------------     ------- ---------  -------------         
743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin                                              
96 ve 142 nci maddeleri                 4.5.1988    3444        9               
                                                                                
743 sayılı Kanunun 442, 445, 446 ve                                             
540 ıncı maddeleri                    14.11.1990    3678       31               

Bize ulaştıracağınız belgeler bu sayfalarda yayınlanacak ve kaynak bölümünde isminiz belirtilecektir.

maximumbilgi@hotmail.com

MB Copyright 2001